Počinje kampanja "Ili mobilni ili volan"

Kampanja će biti usmjerena na promociju odgovornog ponašanja u saobraćaju i ukazivanje na značaj potpune usmjerenosti vozača na upravljanje vozilom i praćenje saobraćajne situacije.

Zvanični početak preventivne aktivnosti planiran je za 12. avgust 2026. godine, na lokaciji kod Nestro pumpe na zapadnom tranzitu u Banjoj Luci, sa početkom u 10.00 časova, kada će biti predstavljeni ciljevi i osnovne poruke kampanje, kao i aktivnosti koje će se realizovati tokom njenog trajanja.

Preventivnu aktivnost realizovaće Ministarstvo saobraćaja i veza Republike Srpske, Ministarstvo unutrašnjih poslova Republike Srpske, Agencija za bezbjednost saobraćaja Republike Srpske i Auto-moto savez Republike Srpske, u saradnji sa jedinicama lokalne samouprave i sredstvima javnog informisanja.

UPOTREBA MOBILNOG UREĐAJA – ČETIRI PUTA VEĆI RIZIK ZA NASTANAK SAOBRAĆAJNE NEZGODE

Upotreba mobilnog telefona tokom vožnje predstavlja jedan od najznačajnijih oblika ometanja vozača. Prema podacima Svjetske zdravstvene organizacije (WHO), vozači koji koriste mobilni telefon tokom vožnje imaju približno četiri puta veći rizik od učešća u saobraćajnoj nezgodi u odnosu na vozače koji ga ne koriste.

Korišćenje telefona tokom vožnje usporava vrijeme reakcije, otežava održavanje vozila u saobraćajnoj traci i održavanje bezbjednog odstojanja, dok slanje i čitanje tekstualnih poruka dodatno povećava rizik, jer zahtijeva vizuelno i manuelno odvraćanje pažnje od saobraćajne situacije.

Ometanje vozača može se posmatrati kroz više različitih oblika. Evropska komisija razlikuje vizuelno, manuelno i kognitivno ometanje. Vizuelno ometanje nastaje kada vozač skreće pogled sa puta i saobraćajnog okruženja, manuelno kada uklanja jednu ili obje ruke sa upravljača radi obavljanja druge aktivnosti, dok kognitivno ometanje nastaje kada je pažnja vozača usmjerena na aktivnosti koje nisu povezane sa upravljanjem vozilom. Upotreba mobilnog telefona može istovremeno obuhvatiti sva tri oblika ometanja, posebno prilikom pisanja poruka, pretraživanja sadržaja ili korišćenja društvenih mreža.

Posljedice ometanja vozača mogu biti različite, ali u najvećoj mjeri obuhvataju produženo vrijeme reakcije, smanjenu sposobnost praćenja saobraćajne situacije, veće odstupanje od saobraćajne trake i propuštanje važnih informacija iz neposrednog okruženja. Poseban rizik predstavljaju aktivnosti koje zahtijevaju vizuelno odvajanje pažnje od puta, jer vozač u tim trenucima može propustiti da uoči pješaka, biciklistu, vozilo koje se približava ili drugu

Prema podacima Evropske opservatorije za bezbjednost saobraćaja (ERSO), gotovo svaki treći evropski vozač priznaje da je koristio mobilni telefon u ruci za razgovor tokom vožnje, dok gotovo svaki četvrti navodi da je tokom vožnje provjeravao tekstualne poruke ili sadržaje na društvenim mrežama. Upotreba mobilnog telefona u ruci tokom vožnje, prema rezultatima istraživanja koje navodi Evropska komisija, može povećati rizik od nastanka saobraćajne nezgode približno 2,5 puta.

STATISTIKA U REPUBLICI SRPSKOJ

U saobraćajnim nezgodama u Republici Srpskoj u 2025. godini smrtno je stradalo 128 lica.

U odnosu na 2021. godinu, broj poginulih je povećan za čak 27 lica.

Prema podacima MUP-a Republike Srpske, kad je u pitanju starosna dob poginulih, najviše poginulih je u granicama od 41 do 50 godine.

Većina nezgoda dogodila se u dnevnim uslovima odvijanja saobraćaja (između 12 i 14 časova).

Prema kategoriji puta najviše nezgoda se dogodilo na ulicama u naselju.

U periodu od 2021. do 2025. godine broj poginulih lica u saobraćajnim nezgodama u Republici Srpskoj pokazuje promjenljiv trend, pri čemu je najmanji broj zabilježen 2024. godine (94), nakon čega je u 2025. godini uslijedio značajan porast na 128 poginulih lica. U odnosu na 2024. godinu, broj poginulih u 2025. godini povećan je za 36,2%, što ukazuje na značajno pogoršanje stanja bezbjednosti saobraćaja.

ZAKONSKA REGULATIVA

Zakonom o osnovama bezbjednosti saobraćaja na putevima u Bosni i Hercegovini („Sl. glasnik BiH“, br. 6/2006, 75/2006 – ispr., 44/2007, 84/2009, 48/2010, 48/2010 – dr. zakon, 18/2013, 8/2017, 89/2017, 9/2018, 46/2023, 88/2023 i 35/2026), članom 33. koji glasi:…

Član 33. ZooBS-a na putevima u Bosni i Hercegovini

(1) Za vrijeme kretanja vozila u saobraćaju na javnom putu vozač ne smije da koristi mobilni telefon, odnosno druge uređaje za komunikaciju, ukoliko nema, odnosno ne koristi opremu koja omogućava komunikaciju bez angađovanja ruku za vrijeme vožnje. Vozač ne smije da koristi audio, odnosno video- uređaje na način da ne čuje zvučne signale drugih učesnika u saobraćaju, niti da preduzima druge radnje koje ometaju njegovu pažnju pri upravljanju vozilom.

(2) Kretanjem vozila u smislu stava (1) ovog člana smatraće se i slučaj kada je vozilo zaustavljeno radi postupanja po saobraćajnom znaku, postupanja po znaku i naredbi ovlašćenog lica, propuštanja vozila koja imaju pravo prvenstva prolaza i u drugim slučajevima kada je vozač dužan ili prinuđen da zaustavi vozilo na kolovozu prema odredbama zakona.

Predviđena obaveza vozača da za vrijeme kretanja vozilom na javnom putu ne smije koristiti mobilni telefon, osim u slučajevima kada je mobilni telefon prilagođen upotrebi u vozilu.

U suprotnom, prema članu 235a. stav 1., istog Zakona, vozač će se kazniti novčanom kaznom od 200,00 do 400,00 KM. Ako je pritom izazvana saobraćajna nezgoda, vozač će se kazniti novčanom kaznom od 400,00 KM do 2000,00 KM odnosno odrediće mu se dva kaznena boda i zabrana upravljanjem motornim vozilom u trajanju do jednog do šest mjeseci, navedeno je na sajtu Auto-moto saveza Republike Srpske te Agencije za bezbjednost saobraćaja