Petorica uhapšena kod baze američkih bombardera: Iran odbacuje umiješanost

Sva petorica su britanski državljani iz Londona, starosti između 23 i 25 godina. Trojica su iz Vestminstera, jedan iz Kemdena, a jedan iz Vilsdena. Policija nije objavila njihova imena.

Muškarci su prethodno bili zadržani u skladu sa Zakonom o policiji i krivičnim dokazima (PACE), a policija je saopštila da je bilo odobreno produženje pritvora do popodnevnih časova 28. septembra.

Istražitelji su tokom noći pregledali mjesto događaja i otvorili više novih pravaca istrage, dok je policijska blokada područja ostala na snazi i trebalo je da bude ponovo razmotrena tokom dana.

Prvi čovjek britanske protivterorističke policije Lorens Tejlor rekao je da puštanje osumnjičenih uz kauciju ne znači da je istraga završena.

„Oni su i dalje pod istragom, dok razmatramo više pravaca istrage“, rekao je Tejlor novinarima, prenosi Blumberg, a Tanjug.

Prema njegovim riječima, petorica muškaraca puštena su uz stroge uslove koji se odnose na njihovo kretanje i kontakte sa drugim osobama.

Tejlor je naveo da istražitelji razmatraju sve mogućnosti, uključujući i to da su osumnjičeni možda djelovali kao posrednici ili pojedinci koji su, svjesno ili nesvjesno, radili u interesu neke strane države.

Policija traži prostor za istragu

Zamjenica pomoćnika komesara Viki Evans, viša nacionalna koordinatorka britanske protivterorističke policije, opisala je slučaj kao „izuzetno složenu operaciju velikih razmjera“, u koju su uključene lokalne i nacionalne policijske snage, britansko Ministarstvo odbrane i lokalne službe.

„Veoma sam svjesna nivoa spekulacija o motivu ovog incidenta i geopolitičkim pitanjima koja se postavljaju“, rekla je Evans. „Međutim, tražim da se u ovom trenutku protivterorističkoj policiji omogući prostor da pažljivo i jasno radi.“

Policija nije saopštila šta je pronađeno u tri vozila, a u dosadašnjim izjavama nije pominjala Iran niti eventualne obavještajne informacije prikupljene prije hapšenja.

Tramp tvrdi da su osumnjičeni dugo bili pod nadzorom

Američki predsjednik Donald Tramp rekao je 27. septembra da su muškarci „željeli da naprave veliku štetu“ i da su bili „dugo pod nadzorom“, uz zahvalnost za saradnju američkih i britanskih službi.

Britanska policija u svojim saopštenjima nije pominjala prethodno praćenje osumnjičenih.

Prema navodima britanske protivterorističke policije, oko 00.45 časova po lokalnom vremenu 27. septembra dobijena je dojava o tri sumnjiva vozila koja su izgledala kao da se kreću prema bazi.

„Dejli telegraf“ (The Daily Telegraph) objavio je da je dojavu uputio lokalni farmer koji je vidio nekoliko maskiranih muškaraca kako trče prema obližnjim poljima.

Naoružani policajci uhapsili su petoricu muškaraca u obližnjem selu Velford zbog sumnje da su počinili krivična djela prema Zakonu o eksplozivima i pripremali teroristički akt.

Britanski vojni stručnjaci za uklanjanje eksplozivnih naprava pregledali su vozila unutar pojasa širine 400 metara, odnosno oko 1.300 stopa, dok je oko 85 domaćinstava bilo evakuisano.

## RAF Ferford važan za američke operacije protiv Irana

RAF Ferford je glavna isturena lokacija američkog ratnog vazduhoplovstva za teške bombardere u Evropi.

U bazu je između 6. i 13. marta 2026. godine stiglo 18 bombardera B-1B Lanser (B-1B Lancer) i B-52H Stratofortres (B-52H Stratofortress), koji su korišćeni za misije u američkoj kampanji protiv Irana, podsjeća „Aerotajm“ (AeroTime).

Njihovo kontinuirano korišćenje baze dovelo je do otkazivanja manifestacije Kraljevski međunarodni vazduhoplovni sajam (Royal International Air Tattoo) za 2026. godinu.

Bezbjednosne mjere u RAF Ferfordu bile su pojačane i prije hapšenja. Vazduhoplovni posmatrači naveli su da su 26. septembra bombarderi B-1B bili raspoređeni na odvojenim stajankama.

Istražuje se moguća veza sa Iranom

Istražitelji provjeravaju da li bi incident mogao biti povezan sa Iranom, navelo je više britanskih medija.

ITV njuz (ITV News) objavio je da istražitelji provjeravaju mogućnost da su predstavnici iranskog režima platili druge osobe da izvedu navodni napad, ali policija to nije javno potvrdila.

Mogućnost veze sa Iranom razmatra se u kontekstu ranijih upozorenja Teherana u vezi sa RAF Ferfordom.

Islamska revolucionarna garda Irana saopštila je u julu da će baze koje se koriste za napade na iransku teritoriju smatrati legitimnim metama, a upozorenje se posebno odnosilo na američke bombardere B-1 koji operišu iz RAF Ferforda.

Iran je, međutim, odbacio navode o umiješanosti u navodnu zavjeru protiv baze.

Ambasada Irana u Londonu saopštila je da „kategorički odbacuje i oštro osuđuje“ medijske navode o povezanosti Irana sa slučajem, ocjenjujući ih kao neosnovane i zlonamjerne spekulacije, prenosi Tanjug.

Ambasada je takođe saopštila da zadržava pravo da preduzme odgovarajuće pravne mjere, ukoliko to bude potrebno, radi zaštite prava i interesa Irana i njegovih građana.

Baza već pod pojačanim bezbjednosnim mjerama

Britanske baze već su bile izložene posljedicama sukoba.

Dron tipa Šahed pogodio je 2. marta 2026. godine pistu baze RAF Akrotiri na Kipru, pri čemu je pričinjena ograničena materijalna šteta, bez žrtava. Kiparski i britanski zvaničnici tada su naveli da je dron najvjerovatnije lansirao Hezbolah iz Libana.

Bezbjednosne mjere u RAF Ferfordu bile su pojačane i prije posljednjeg incidenta. Vazduhoplovni entuzijasti, odnosno posmatrači aviona (spotters), 26. septembra prijavili su da su bombarderi B-1B raspoređeni na više odvojenih lokacija, umjesto da budu koncentrisani u jednom dijelu baze.

„DifensGik“ (DefenceGeek) je 26. septembra na platformi Iks objavio da su posmatrači tokom te sedmice primijetili značajno pojačane mjere bezbjednosti u odnosu na prethodnih sedam do osam mjeseci. Navedeno je da je nivo zaštite FPCON Delta (FPCON Delta) tada bio na snazi u Ferfordu, dok je FPCON Čarli (FPCON Charlie) uveden u RAF Lejkenitu, a moguće i u RAF Mildenholu.

Uprkos ratnim operacijama i prisustvu aviona naoružanih za borbene misije, RAF Ferford je i ranije bio mjesto na kojem su vazduhoplovni entuzijasti i mediji mogli da posmatraju i fotografišu avione sa javno dostupnih lokacija oko baze, iako su od početka rata uvedena dodatna ograničenja pristupa pojedinim putevima i lokacijama u okolini baze.