Grčki scenario za rat sa Turskom: Sve bi bilo gotovo za 24 sata!

Izjava načelnika Generalštaba grčkih oružanih snaga, generala Dimitriosa Hupisa, iz decembra 2025. godine, u kojoj je govorio o mogućnosti izvođenja „preventivnih strateških udara na velikoj dubini“, izazvala je veliku pažnju među vojnim analitičarima.

Grčko vojno rukovodstvo tada je prvi put javno opisalo doktrinu koja se udaljava od tradicionalne, pasivne odbrane i ulazi u koncept aktivnog odvraćanja. Ali šta bi to u praksi značilo? Kako bi takav udar izgledao i na koji način bi mogao da obezbijedi „isključivo pobjednički rezultat“?

Tanjug/AP/Thanassis Stavrakis

Prema scenariju koji su opisali vojni analitičari, jedna od mogućih primjena ove doktrine bila bi ono što se u vojnoj terminologiji naziva preventivnim udarom – odlučujućom odbrambenom akcijom u trenutku kada je protivnik već započeo nepovratan proces pripreme napada.

Faza 1: „Crvena linija“ obavještajnih podataka

U hipotetičkom scenariju, dugotrajna diplomatska kriza zbog pomorskih zona ili istraživanja u grčkom epikontinentalnom pojasu dolazi do tačke ključanja.

Turska bi masovno pomjerila svoje snage. Kao primjer se navodi premještanje čitave brigade nasuprot Samosu. Istovremeno, desantni brodovi počeli bi da se snabdijevaju gorivom i ratnim materijalom i bili bi stavljeni u stanje pripravnosti u lukama Male Azije.

Jata bespilotnih letjelica, kao i balističke rakete „Bora“ i „Tajfun“, bila bi dovedena u najviši stepen pripravnosti u isturenijim bazama.

Svijet

Srušila se zgrada prilikom eksplozije: Poginulo šest osoba

Grčka Nacionalna obavještajna služba, u saradnji sa satelitskim sistemima savezničkih država, uočila bi promjene. Turske snage dobile bi konačna operativna naređenja, a počelo bi i ukrcavanje marinaca. Prijetnja bi tada bila neposredna i, prema ovom scenariju, neizbježna.

Vladin Savjet za nacionalnu bezbjednost (KISEA) održao bi hitnu sjednicu, a načelnik Generalštaba dobio bi zeleno svjetlo za aktiviranje plana preventivnog odvraćanja. To bi bio „nulti sat“.

Rizik: Ako bi se obavještajni podaci pokazali kao pogrešni ili nepotpuni, država koja prva izvrši udar mogla bi na međunarodnom planu da bude označena kao agresor i izgubi diplomatsku podršku.

Svijet

Sa puškom došao u školu i otvorio vatru: Prvi snimci napadača iz Turske

Uslov: Potpuna koordinacija obavještajnih službi, vojnih obavještajnih struktura, dronova, sistema za presretanje komunikacija i savezničkih satelita u realnom vremenu.

Faza 2: Munjeviti šok i „zasljepljivanje“ neprijatelja

Prema opisanom operativnom scenariju, akcija bi se odvijala tokom svega nekoliko minuta, uz oslanjanje na element potpunog iznenađenja.

Prije nego što bi turske snage uspjele da isplove iz luka ili polete sa aerodroma, bile bi izložene koordinisanom elektronskom i konvencionalnom udaru. Prvi korak bilo bi potpuno „zasljepljivanje“ protivnika.

Sistemi elektronskog ratovanja grčkih oružanih snaga emitovali bi snažne ometajuće signale, onesposobljavajući neprijateljske radare, komunikacije i stanice za navođenje dronova „Bajraktar“ i „Anka“ duž obale Male Azije.

Istovremeno bi u akciju stupilo grčko ratno vazduhoplovstvo. Grupe borbenih aviona „Rafal“ (Rafale) i F-16 „Vajper“ (Viper) poletjele bi iz svojih baza i, bez ulaska u turski vazdušni prostor, lansirale projektile velikog dometa.

Ciljevi bi bili pažljivo odabrani. Piste ključnih aerodroma u Dalamanu, Balikesiru i Čigliju bile bi pogođene, čime bi turska avijacija bila zadržana na zemlji.

Istovremeno, sa obala ostrva u istočnom Egeju, grčke baterije vođenih projektila „Spajk NLOS“ (Spike NLOS) i „Egzoset“ (Exocet) gađale bi turske desantne brodove u njihovim lukama, između ostalog kod Foče.

Na taj način bi, prema ovom hipotetičkom scenariju, desantne sposobnosti protivnika bile neutralisane prije nego što bi turske snage uopšte izašle u Egejsko more.

Faza 3: „Ahilov štit“ protiv odmazde

Kako navode analitičari, nijedan preventivni udar ne može da uništi 100 odsto neprijateljskih snaga. Zato bi upravljanje očekivanim protivnapadom predstavljalo drugi ključni stub ovog scenarija.

Turska bi pokušala da odgovori preostalim sredstvima, prvenstveno raketnim arsenalom i dronovima koji bi već bili u vazduhu.

Tada bi, prema scenariju, na scenu stupila nova grčka odbrambena infrastruktura, sa nacionalnim sistemom protivraketne i protivdronovske zaštite kao glavnim osloncem.

Napredni radari „SiFajer“ (SeaFire) novih grčkih fregata klase „Kimon“ („Belara“ – Belharra), u koordinaciji sa kopnenim baterijama „Patriot“, formirali bi zaštitni kišobran iznad Egejskog arhipelaga.

Neprijateljske rakete i dronovi bili bi presretnuti u vazduhu, čime bi se, prema autoru scenarija, gubici i šteta na grčkoj infrastrukturi zadržali na veoma niskom i kontrolisanom nivou.

Faza 4: Diplomatija sa pozicija snage

Za manje od 24 časa, prema ovom hipotetičkom scenariju, vojna situacija bila bi odlučena, bez toga da Grčka bude uvučena u dugotrajan i krvav rat iscrpljivanja.

Turska bi, kako se navodi u scenariju, pretrpjela vojnu paralizu – njeno ratno vazduhoplovstvo bilo bi prizemljeno, mornarica bi pretrpjela ozbiljne gubitke, a sposobnost izvođenja ofanzivnih operacija bila bi drastično smanjena. Tada bi reagovala međunarodna zajednica.

SAD, NATO i Evropska unija izvršili bi pritisak za hitan prekid vatre. Francuska bi, aktiviranjem klauzule o uzajamnoj odbrambenoj pomoći, poslala poruku podrške i stabilnosti. Kada bi dvije strane sjele za pregovarački sto, odnos snaga bio bi značajno promijenjen.

Prema autoru scenarija, Grčka tada ne bi pregovarala nakon razaranja svoje teritorije, već iz pozicije snažne vojne i strateške prednosti, uz očuvanu teritorijalnu cjelovitost.

Iako je riječ samo o jednom od mogućih operativnih scenarija, tekst zaključuje da on pokazuje novu vojnu realnost – ideja aktivnog odvraćanja zasniva se na sposobnosti da se protivniku unaprijed oduzme mogućnost da izvede napad, uključujući i potencijalne hibridne oblike djelovanja koji nisu obuhvaćeni ovim scenarijem.

(Kurir)