Zašto se svinjska mast pere tačno u devet voda?

Iako se ovaj običaj prenosi sa koljena na koljeno, mnogi se pitaju zašto baš devet, ima li taj broj skriveno značenje i za što se tako pripremljena mast zapravo koristila.

Za kuvanje, ali ponajprije za lijek

Iako se oprana mast koristila za pripremu izuzetno prhkih prazničnih kolača poput kiflica ili šapa – kako poslastice ne bi poprimile miris prženja – ovaj se postupak najčešće sprovodio u ljekovite i kozmetičke svrhe.

Naše bake koristile su mast opranu u devet voda kao temelj kućne apoteke: služila je kao obloga za grudi kod teškog kašlja i bronhitisa, melem za opekotine, hemeroide i ispucalu kožu.

Da bi se mogla nanositi na kožu ili otvorene rane, mast je morala biti potpuno pročišćena od soli, sitnih čestica čvaraka i teških mirisa koji bi izazvali iritaciju.

Šta se zapravo događa tokom pranja?

Postupak je jednostavan, ali traži strpljenje: domaća svinjska mast prelije se hladnom vodom, energično se miješa dok se ne sjedini, voda se odlije, a postupak ponavlja tačno devet puta.

Iako broj devet nema magično djelovanje, mehanika ovog procesa stvara vidljivu razliku. Višekratnim miješanjem s vodom razbija se struktura masti, uklanjaju se zaostale nečistoće i stvara se emulzija koja u smjesu unosi vazduh.

Rezultat je snježno-bijela, pahuljasta i mekana krema koja više uopšte ne miriše na svinjetinu.

U narodnoj tradiciji broj devet od davnina simbolizuje potpuni završetak, pročišćenje i savršenstvo ciklusa. Smatralo se da deveto ispiranje garantuje apsolutnu čistoću.

Kao dodatni trik, mnoge su iskusne domaćice u posljednju, devetu vodu znale dodati nekoliko kapi domaće rakije ili limunovog soka radi dodatne dezinfekcije i svježine.

Je li devet voda zaista neophodno?

Sa naučnog stajališta, broj devet nije strogo pravilo – u zavisnosti od početne čistoći masti, isti se vizuelni učinak može postići i nakon pet ili šest ispiranja.

Ipak, za mnoge to nije samo priprema namirnice, već živa porodična tradicija i podsjetnik na vremena kada su jednostavni darovi prirode bili i hrana i najbolji lijek.

(Večernji BiH)