„Ledenjak sudnjeg dana“ topi se brže nego što se očekivalo: Milionima prijete poplave

Ledenjak Tvejts na zapadu Antarktika, poznat kao „ledenjak sudnjeg dana“, topi se znatno brže nego što su dosadašnji naučni modeli predviđali.

Novo istraživanje naučnika sa Univerziteta Kalifornije u Irvajnu i NASA-ine Laboratorije za mlazni pogon pokazalo je da bi do 2100. godine mogao doprinijeti porastu globalnog nivoa mora za oko tri centimetra, što je dvostruko više od ranijih procjena.

Plima i oseka

Tvejts je ledena masa čija je površina približno jednaka površini američke savezne države Floride. Već sada doprinosi sa oko četiri odsto ukupnom godišnjem porastu nivoa svjetskih mora.

Njegov potpuni kolaps mogao bi da podigne nivo mora za približno 65 centimetara, dok bi destabilizacija šireg ledenog pokrova zapadne Antarktike dugoročno mogla da izazove porast nivoa mora i do tri metra.

Istraživanje, objavljeno u časopisu Nature Communications, pokazuje da topla morska voda prodire duboko ispod ledenjaka, gdje ubrzava topljenje leda. Na taj proces utiču plima i oseka, koje omogućavaju morskoj vodi da prodire ispod ledene mase i povlači se iz nje.

Raniji modeli nisu u dovoljnoj mjeri uzimali u obzir ovako široku zonu kontakta između leda i okeana.

Olujni talasi povećavaju rizik od poplava

Naučnici upozoravaju da bi povlačenje ledenjaka moglo postati još brže jer se morsko dno ispod njega spušta prema unutrašnjosti Antarktika.

Istraživanje procjenjuje da postoji 60 odsto vjerovatnoće da će Tvejts do kraja vijeka izgubiti oslonac na važnoj podmorskoj uzvisini, što bi moglo dodatno da ubrza gubitak leda.

Čak i manji porast nivoa mora povećava rizik od poplava u priobalnim područjima, jer olujni talasi lakše prodiru u naseljena mjesta i ugrožavaju stanovništvo.

Naučnici ističu da i dalje postoje brojne nepoznanice o procesima koji se odvijaju ispod ledenjaka, zbog čega su potrebna dodatna mjerenja.

Nova ekspedicija planirana je za 2028. godinu, kada bi instrumenti trebalo da omoguće detaljnije praćenje uticaja morske vode na stabilnost ove ogromne ledene mase.

(Avaz)