Država proglasila nacionalnu vanrednu situaciju zbog opasnog virusa, vlada panika

Ova pacifička ostrvska država, sa manje od milion stanovnika, registrovala je više od 2.000 novih slučajeva HIV-a tokom 2025. godine, što je 16 puta više nego 2019. godine, saopštila je Vlada Fidžija.

Prema njenim procjenama, virusom koji izaziva sidu zaražena je približno jedna od 60 odraslih osoba u zemlji.

Program Ujedinjenih nacija za HIV i sidu (UNAIDS) ocijenio je da je riječ o „jednom od najbržih porasta broja novih infekcija HIV-om u svijetu“.

Strah da se epidemija ne proširi na druge države

Izvršna direktorka UNAIDS-a Vini Bijanjima rekla je da je epidemija na Fidžiju „oštar podsjetnik svijetu da sida nije iskorijenjena“.

Zdravstvene vlasti upozoravaju da epidemija nije ograničena na određene dijelove zemlje ili pojedine društvene grupe.

Fidži je regionalno središte za poslovanje, turizam i transport, zbog čega bi, ukoliko se širenje virusa ne zaustavi, posljedice mogle da osjete i druge zemlje južnog Pacifika, navodi list.

Imon Marfi, direktor regionalnih timova za podršku UNAIDS-a za Aziju i Pacifik, Centralnu Aziju i istočnu Evropu, ocijenio je da je povezanost ostrvskih država možda doprinijela naglom rastu broja infekcija.

Prema njegovim riječima, priliv droge na ostrva tokom pandemije virusa korona dodatno je podstakao ranije prisutnu, ali relativno ograničenu epidemiju HIV-a na Fidžiju.

Fidži na putu krijumčarenja droge

Fidži je, prema izvještaju UN iz 2024. godine, jedan od primjera pacifičkih ostrvskih država koje su se našle na rutama krijumčarenja narkotika.

Metamfetamin i kokain prolaze kroz Fidži i druge ostrvske države na putu ka Australiji i Novom Zelandu, ali su ta tržišta, osim tranzitnih tačaka, postala i odredišta za prodaju droge.

Zdravstvene vlasti smatraju da je upotreba droga jedan od ključnih pokretača epidemije.

Izvještaj Svjetske zdravstvene organizacije (SZO) i Razvojnog programa UN iz decembra pokazao je da je gotovo polovina oboljelih od HIV-a, za koje su bili dostupni podaci o načinu izlaganja virusu, koristila droge putem injektiranja, prvenstveno kristalni metamfetamin.

Posebno pogođeni mladi muškarci

Posebnu zabrinutost izaziva praksa poznata kao „blututing“ (bluetoothing), pri kojoj korisnici droga ubrizgavaju sebi krv drugih korisnika kako bi jeftinije postigli dejstvo droge.

Zdravstveni zvaničnici navode da i ova praksa doprinosi rastu broja HIV infekcija.

„Fidži je ranije bio gotovo van mape kada je riječ o HIV-u“, rekao je Marfi, dodajući da se virus posljednjih godina proširio zemljom.

Posebno su pogođeni mladi muškarci, ali je zabilježen i porast smrtnosti među djecom i bebama koje su rodile žene zaražene HIV-om.

Vlada Fidžija saopštila je da je tokom 2025. godine 59 beba rođeno sa HIV-om, dok je 18 njih umrlo prije prvog rođendana.

Fidži je još u januaru 2025. godine proglasio epidemiju HIV-a i od tada pojačao testiranje i liječenje. Međutim, ministar zdravlja Fidžija Atonio Lalabalavu ocijenio je da odgovor na nivou epidemije više nije dovoljan.

Vlada Fidžija najavila je sveobuhvatan odgovor koji će uključiti veću dostupnost besplatnog testiranja, preventivnih programa i liječenja, kao i mjere za smanjenje štete, među kojima su programi zamjene korišćenih igala i špriceva sterilnim.