Izbori u Izraelu: Niko nema većinu, niko neće sa Arapima

Predviđa se da će opozicioni blok, koji čine Jašar (Yashar), Bejahad (B’Yachad), Izrael Bejtenu (Yisrael Beytenu) i Demokrate (Democrats), osvojiti između 50 i 53 poslanička mjesta, dok se Netanjahuovom bloku predviđa oko 50 mandata. Čini se da nijedna strana nema jasan put do formiranja koalicije, iako je opozicioni blok proglasio pobjedu ubrzo nakon objavljivanja izlaznih anketa.

Zajedničkoj listi (Joint List) i stranci Ram (Ra’am) predviđa se rekordnih 17 do 18 mandata zajedno, što bi arapskim strankama moglo dati ključnu ulogu u koalicionim pregovorima. Međutim, opozicioni lideri uglavnom su odbacili mogućnost formiranja vlade sa arapskim strankama, izuzev Jaira Golana iz Demokrata.

Prema izlaznim anketama, Netanjahuov Likud (Likud) trebalo bi da osvoji između 24 i 25 mandata i ostane najveća stranka u novom sazivu Kneseta, dok se Jašaru Gadija Ajzenkota predviđa između 21 i 23 poslanička mjesta.

Većina istraživanja javnog mnjenja sprovedenih uoči glasanja u utorak pokazivala je da ni Netanjahuov ni opozicioni blok neće uspjeti da obezbijede većinu od 61 mandata. Izlaznost birača dostigla je najviši nivo najmanje od 1973. godine, prema podacima Centralne izborne komisije, koja od tada prati izlaznost u određenim vremenskim intervalima tokom izbornog dana.

Konačna izlaznost iznosila je 77,7 odsto nakon zatvaranja biračkih mjesta u 22 časa, saopštila je Centralna izborna komisija (CIK). To je za 7,1 procentni poen više nego na izborima 2022. godine.

Dvije manje desničarske stranke, koje su se u anketama kretale oko izbornog praga, Narod Izraela (People of Israel) Ofera Vintera i Rezervisti – ekonomska stranka (The Reservists-Economic Party) Joaza Hendela, prema projekcijama nisu uspjele da pređu potrebni izborni prag od 3,25 odsto, što bi moglo dodatno otežati Netanjahuovom bloku da obezbijedi većinu.

Da li Izrael ide ka vladi nacionalnog jedinstva ili novim izborima?

Mogućnost formiranja vlade nacionalnog jedinstva u kojoj bi učestvovali Netanjahu i Ajzenkot djeluje malo vjerovatno, jer je Ajzenkot odbacio mogućnost da bude dio vlade pod Netanjahuovim vođstvom, uključujući i vladu u kojoj bi se premijeri rotirali na funkciji. I drugi opozicioni lideri isključili su mogućnost ulaska u koaliciju koju bi predvodio aktuelni premijer.

Ajzenkot je pozvao da lider najveće stranke u opozicionom bloku bude njegov kandidat za premijera, iako unutar bloka još nije objavljen dogovor o takvom rješenju.

Izlazne ankete ukazale su i na mogućnost formiranja manjinske vlade koja bi mogla dobiti povjerenje Kneseta bez apsolutne većine od 61 poslaničkog mjesta. Međutim, protivljenje pojedinih stranaka unutar opozicionog bloka oslanjanju na arapske stranke moglo bi otežati takav dogovor.

Zvanični rezultati nakon prebrojavanja glasova

Izlazne ankete su se na prethodnim izborima razlikovale od konačnih rezultata, a zvanični ishod biće poznat nakon prebrojavanja glasačkih listića.

Politička blokada mogla bi na kraju dovesti do novih izbora, iako postoji mogućnost da koalicioni pregovori rezultiraju dogovorom između stranaka.

U opozicionom bloku, Bejahadu Naftalija Beneta predviđa se pozicija treće najveće stranke, sa između 12 i 14 mandata, prema izlaznim anketama.

Izrael Bejtenu Avigdora Libermana trebalo bi da osvoji između sedam i devet mandata, dok se Demokratama Jaira Golana predviđa između devet i deset poslaničkih mjesta.

Istovremeno, u Netanjahuovom bloku, stranci Ocma Jehudit (Otzma Yehudit), koju predvodi ministar nacionalne bezbjednosti Itamar Ben Gvir, predviđa se između šest i sedam mandata, dok bi Religiozna cionistička stranka – Zehut (Religious Zionist Party-Zehut), koju predvodi ministar finansija Bezalel Smotrič, trebalo da osvoji šest mandata.

Glavne ultraortodoksne jevrejske stranke, poznate kao haredi, prema izlaznim anketama trebalo bi da osvoje ukupno između 12 i 13 mandata. Šasu (Shas) se predviđa šest poslaničkih mjesta, a Ujedinjenom judaizmu Tore (United Torah Judaism – UTJ) između šest i sedam.