Tragovi koronavirusa pronađeni u organima skoro tri godine nakon kovida-19

Naučnici su detaljnije istražili ovu oblast nakon što su otkrili tragove virusa korona u plućima jednog pacijenta čak 35 mjeseci nakon preležane bolesti.

- Istraživači su otkrili RNK (ribonukleinsku kiselinu) i proteine virusa korona u plućima, gastrointestinalnom traktu, srcu i endometrijumu čak i mjesecima i godinama nakon infekcije - navodi se u izvještaju koji je prenijela agencija TASS.

Naučnici su ispitali tkivo dobijeno tokom operacija i obdukcija. Koristeći PCR i imunohistohemiju, otkrili su RNK virusa korona, kao i njegov šiljasti protein i nukleokapsidni protein. Ovi nalazi ukazuju na to da produženo zadržavanje virusnih komponenti može da bude jedan od uzroka postkovid sindroma, zajedno sa autoimunim reakcijama.

Virusne komponente otkrivene su u nekoliko tipova ćelija, a poremećaj ovih ćelija doprinosi hroničnoj upali, oštećenju krvnih sudova i neadekvatnom snabdijevanju tkiva krvlju.

Identifikovana oštećenja pluća uključivala su hroničnu opstruktivnu bolest pluća, intersticijalnu pneumoniju i tešku fibrozu. Jedna pacijentkinja razvila je plućnu alveolarnu proteinozu nakon ponovne infekcije, a oporavila se nakon liječenja.

Naučnici su takođe proučavali vezu između kovida 19 i napredovanja raka. Kod pacijenata sa rakom pluća, virusne komponente otkrivene su i u tumorskim i u endotelnim ćelijama. Utvrđeno je da adenokarcinomi pluća kod osoba koje su preležale kovid 19 imaju povećan nivo matičnih ćelija raka, što je povezano sa rizikom od metastaza i otpornošću tumora na hemoterapiju.

- Postoji hipoteza da virus korona podstiče prelazak matičnih ćelija raka iz uspavanog, odnosno stanja mirovanja, u aktivno stanje - citirana je u izvještaju patološkinja Jelena Ščelokova.

Istraživači sugerišu da SARS-KoV-2 može da utiče na razvoj tumora mijenjajući ćelijske signalne puteve. Međutim, potrebna su dalja istraživanja da bi se potvrdila ova hipoteza, uključujući poređenje stanja pacijenata oboljelih od raka prije i poslije kovida 19.

Tragovi virusa korona pronađeni su i u ćelijama želuca, crijeva i jetre. U tkivima digestivnog sistema stručnjaci su identifikovali upalne promjene i područja nekroze. Među otkrivenim bolestima bili su steatoza i steatohepatitis jetre, gastritis, erozije i čirevi želuca, hronični limfocitni kolitis i oštećenja pankreasa.

Naučnici navode da je moguće da je infekcija virusom korona doprinijela napredovanju već postojećih gastrointestinalnih bolesti. Kod pacijenata sa adenokarcinomima želuca i debelog crijeva, stručnjaci su primijetili povećanje broja i aktivnosti matičnih ćelija raka, slično promjenama koje se vide kod raka pluća.

Istraživači su takođe otkrili promjene u srčanom tkivu povezane sa virusom korona. Neki pacijenti razvili su miokarditis i srčanu insuficijenciju nakon infekcije. Postkovid miokarditis karakteriše oštećenje vaskularnog endotela, što remeti protok krvi do srčanog mišića, a simptomi mogu da podsjećaju na koronarnu arterijsku bolest.

- Štaviše, miokarditis povezan sa virusom korona ima svoje karakteristike: virus prodire u vaskularni endotel, oštećujući ga i sprečavajući krvne sudove da normalno funkcionišu i snabdijevaju tkiva hranljivim materijama. Zbog toga kliničke manifestacije postkovid miokarditisa mogu da podsjećaju na koronarnu arterijsku bolest. Stoga je temeljna dijagnostika neophodna za propisivanje terapije - rekla je Jevgenija Kogan, direktorka Referentnog centra za morfološke i imunohistohemijske metode istraživanja na Univerzitetu Sečenov, navedeno je u saopštenju.

Pacijenti koji su se oporavili od kovida 19 zahtijevaju temeljan pregled prije operacije srca. Ako upala potraje, postoji rizik da se ugrađeni zalistak neće pričvrstiti.

Istraživači su takođe otkrili da SARS-KoV-2 može dugo da se zadržava u endometrijalnom tkivu – unutrašnjoj sluzokoži materice – i da doprinese razvoju poremećaja koji dovode do neplodnosti kod žena.

- S obzirom na to da značajan dio onih koji su se oporavili od kovida 19 čine mladi ljudi, važno je obratiti pažnju na svoje reproduktivno zdravlje u prvim mjesecima nakon bolesti i na duži rok - rekla je Tatjana Demura, direktorka Instituta za kliničku morfologiju i digitalnu patologiju na Univerzitetu Sečenov.

Naučnici preporučuju praćenje zdravstvenog stanja čak i nakon blagog oblika infekcije virusom korona. Posebnu pažnju treba obratiti na osobe sa postojećim zdravstvenim problemima, jer je najteže oštećenje pluća primijećeno kod pacijenata sa hipertenzijom, koronarnom bolešću srca, gojaznošću i dijabetesom.

Gastroskopija pomaže u otkrivanju upalnih promjena u želucu, a kompjuterizovana tomografija (CT) može da otkrije patološke procese u plućima. Rana dijagnoza i liječenje mogu da spriječe razvoj ozbiljnih komplikacija.

Dalja istraživanja mehanizama kojima komponente SARS-KoV-2 opstaju u organizmu, prema riječima istraživača, pomoći će u razjašnjavanju uzroka postkovid komplikacija i razvoju ciljanih metoda terapije.