Piloti prijavljuju neobične objekte, EU ih prati

Dokument se odnosi na posmatranja neba iznad Malezije i sugeriše da Komisija ovu temu prati aktivnije nego što je do sada javno prikazivano. UAP je naziv koji je zamijenio stariji pojam neidentifikovanog letećeg objekta, odnosno NLO-a.

Tema je privukla znatno veću pažnju nakon što je „Njujork tajms“ 2017. godine otkrio da Pentagon posjeduje snimke neidentifikovanih pojava zabilježenih tokom vojnih letova. Američko Ministarstvo odbrane zvanično je počelo da koristi naziv UAP 2020. godine.

Komisiji poslali 37 snimaka

„Juronjuz“ je razgovarao sa ocem i sinom, astronomima amaterima iz Malezije, koji su se u oktobru 2022. godine obratili Evropskoj komisiji. Poslali su 37 snimaka neba i svemira, uključujući pojave koje smatraju UAP-ovima, i predsjednicu Komisije Ursulu fon der Lajen pitali o njihovom porijeklu.

Upozorili su da se neidentifikovani objekti pojavljuju u blizini aviona i važnih lokacija, uključujući vojne i nuklearne objekte. Tvrdili su i da su zabilježili neobične signale na lokalnim bežičnim internet frekvencijama (Wi-Fi).

Komisija im je odgovorila da nema ovlašćenja da istražuje događaje iznad Malezije, ali je najavila da će državama članicama predložiti povećanje sposobnosti otkrivanja objekata u svemirskom prostoru oko Zemlje.

„To će nam djelimično pomoći da bolje identifikujemo UAP-ove koje ste vidjeli, kao i brojne komade svemirskog otpada“, odgovorili su iz Komisije.

Malezijski astronomi bezuspješno su se obraćali i NASA-i, kao i kanadskim i malezijskim institucijama. Podršku im je pružio bivši kanadski poslanik Lari Megvajer.

„Nebo nije klasifikovano. Što se više informacija prikupi, to će javnost biti svjesnija ovog pitanja“, napisao je.

Evropa znatno uzdržanija od SAD

Američki Kongres održao je u julu 2023. godine veliko saslušanje o UAP-ovima, sa naglaskom na nacionalnu bezbjednost i tvrdnje o tajnim državnim programima. Promjena naziva iz NLO u UAP trebalo je, između ostalog, da smanji stigmu koja decenijama prati ovu temu.

U Evropskoj uniji o UAP-ovima se javno raspravlja znatno manje. Francuska je jedina članica koja ima državni centar specijalizovan za njihovo istraživanje, GEIPAN. Od osnivanja 1977. godine analizirao je više od 3.300 slučajeva. Njih 106 ostalo je neobjašnjeno, dok za 1.014 slučajeva nije bilo dovoljno podataka.

Francuski parlament je u junu raspravljao o UAP-ovima. Poslanik Arno Sen-Marten rekao je da je cilj da se rasprava udalji od senzacionalizma i da se ovoj temi pristupi ozbiljno i racionalno.

Piloti traže jasnija pravila

Jedan od glavnih razloga zbog kojih se UAP-ovima posljednjih godina posvećuje više pažnje jeste bezbjednost vazdušnog saobraćaja. Njemački evroposlanik Fabio De Mazi tokom 2025. i 2026. godine više puta je tražio da EU uvede posebnu standardizovanu kategoriju za prijavljivanje takvih incidenata.

Piloti upozoravaju da nedostatak jasnog protokola otežava prikupljanje podataka. Smatraju da neidentifikovani objekti mogu dovesti do gubitka orijentacije ili prinudnih manevara, a prijavljuju se i mogući poremećaji senzora i komunikacionih sistema.

Komercijalni pilot Rob Akermans, koji ima 35 godina iskustva, opisao je „Juronjuzu“ događaj iz 2023. godine. Tokom leta sa Bliskog istoka prema Holandiji posada je više od dva časa posmatrala neobična svjetla.

„Vidjeli smo svjetlo koje bi snažno zasijalo, a zatim polako izblijedjelo. To se ponavljalo, često uz još jedno ili dva svjetla. Najčudnije je bilo što bi jedno od tri svjetla ponekad manevrisalo oko ostalih, kao u potjeri, nakon čega bi nestala“, rekao je.

## „Neidentifikovani objekat prvenstveno je bezbjednosno pitanje“

Akermans kaže da piloti često ćute zbog mogućih profesionalnih posljedica.

„Više vas brinu profesionalne posljedice zbog tabua nego stvarni bezbjednosni rizik kojem ste svjedočili“, rekao je.

Kapetan „Boinga 747“ Kristijan van Hejst opisao je nekoliko sličnih iskustava. Tokom leta iz Amsterdama prema Malagi 2010. godine posada je, kako kaže, primijetila pravougaoni objekat dok se avion nalazio na visini od 41.000 stopa.

Kontrola leta u Madridu rekla im je da ispred njih nema drugog saobraćaja, nakon čega su povezani sa vojnom kontrolom. Ni ona nije imala podatke o letjelicama ili vojnim aktivnostima na tom području.

Van Hejst naglašava da neidentifikovani objekat u vazdušnom prostoru prvenstveno treba posmatrati kao bezbjednosni problem, a ne kao temu naučne fantastike.

Dodatnu pažnju izazivaju izvještaji o UAP-ovima u blizini nuklearnih postrojenja. Francuska studija iz 2015. godine utvrdila je povezanost dijela neobjašnjenih viđenja sa blizinom nuklearnih lokacija, dok se slični izvještaji u SAD bilježe decenijama.

Komisija: To je odgovornost država članica

Uprkos sve većem evropskom naglasku na zajedničkoj odbrani, Evropska komisija i dalje tvrdi da su UAP-ovi prvenstveno pitanje pojedinačnih država.

„UAP-ovi su u nadležnosti država članica EU, koje se njima bave u skladu sa nacionalnim prioritetima bezbjednosti i odbrane“, odgovorio je portparol Komisije na pitanje „Juronjuza“ o razmjeni informacija sa SAD.

Joakim Dekers, osnivač holandske koalicije za UAP, smatra da je jedan od najvećih problema stigma zbog koje se, prema njegovim tvrdnjama, veliki dio pilotskih viđenja uopšte ne prijavljuje.

„EU ne može zadržati vodeću ulogu u bezbjednosti vazdušnog saobraćaja dok ignoriše stvarnost koju druge velike sile već mjere“, rekao je Dekers.

(Indeks)