Misteriozni bljeskovi na nebu iz 1950. i dalje zbunjuju

Kroz novu analizu njemačkog istraživanja iz istog perioda, nezavisni istraživač Ivo Busko, sada penzionisani programer NASA-e, otkrio je upečatljive nove dokaze koji podržavaju ove zbunjujuće signale. Rezultati su postavljeni na preprint serveru Arksajv (arXiv), što znači da još nisu prošli naučnu recenziju.

Misteriozni bljeskovi

Međunarodni tim astronoma pokrenuo je 2019. godine projekat VASCO, s ciljem da identifikuje neobične fenomene skrivene u ogromnim arhivama. Njihov rad se posebno fokusirao na astronomske tranzijente: objekte koji se iznenada pojavljuju na nebu na nekim snimcima, ali nestaju u kasnijim posmatranjima, prenosi Telegraf.

Posebno uzbudljiv rezultat pojavio se 2025. godine, kada su istraživači analizirali fotografske ploče snimljene u okviru pregleda neba opservatorije Palomar. Ovaj ambiciozni program, sproveden u Kaliforniji tokom 1950-ih, proizveo je skoro 2.000 snimaka noćnog neba koristeći ploče s dugom ekspozicijom. Na ovim snimcima tim je pronašao jasne dokaze o tranzijentima čudnog izgleda i ponašanja, zabilježenim u vrijeme koje prethodi lansiranju bilo kojeg vještačkog satelita.

Ključno je to što je prostorno širenje svjetlosti iz ovih izvora izgledalo previše oštro da bi se objasnilo običnim zvijezdama ili udaljenim astronomskim objektima. U kombinaciji s načinom na koji su ploče zabilježile njihov sjaj, signali ukazuju na to da su bljeskovi trajali manje od sekunde, uprkos tome što su se nalazili unutar ekspozicija koje su trajale desetinama minuta.

Osim ako ne potiču od nekog još nepoznatog astrofizičkog fenomena, ostala je jedna posebno intrigantna mogućnost: da su bljeskove proizveli vještački objekti koji su ili nakratko kružili oko Zemlje ili prolazili u njenoj blizini.

Potraga za nezavisnim rezultatima

Međutim, do sada opservacije s Palomara nisu bile nezavisno potvrđene. Da bi popunio ovu prazninu, Busko se okrenuo potpuno zasebnom skupu podataka: arhivskim fotografskim pločama napravljenim u opservatoriji u Hamburgu u Njemačkoj tokom istog perioda 1950-ih. Ove ploče su zabilježile mnoge iste regione neba i kasnije su digitalizovane u okviru arhive Aplaus (APPLAUSE), čime su postale dostupne za savremenu analizu.

Poređenjem parova ploča snimljenih u kratkim razmacima — od kojih je svaka bila izložena oko 30 minuta prije zamjene — Busko je mogao da traga za prolaznim promjenama između snimaka.

Njegovi rezultati otkrili su jasne dokaze o tranzijentima koji su nevjerovatno slični onima koje je prijavio VASCO tim, pružajući prvu nezavisnu potvrdu ovog fenomena koristeći drugačiji metod i skup podataka.

Za sada je ispitan samo mali dio hamburških ploča. Ali uz dalja poboljšanja tehnika analize, Busko se nada da bi se širom arhive mogli otkriti suptilniji primjeri ovih bljeskova, što bi ojačalo statistički značaj nalaza.

Vještački objekti?

Iako astronomi možda nikada neće saznati šta je tačno uzrokovalo ove događaje, i rezultati projekta VASCO i Buskova nezavisna analiza ukazuju na dosljednu interpretaciju: da bi bljeskovi mogli poticati od ravnih, rotirajućih objekata koji kruže blizu Zemlje, nakratko reflektujući sunčevu svjetlost prema tlu. Za neke, ovo ostavlja otvorenom jednu spekulativniju mogućnost: da ovi misteriozni signali mogu čak ukazivati na vještačke objekte koji su namjerno poslati ka Zemlji.