Dom naroda FBiH pred blokadom: Mogao bi ostati bez 49 delegata

Centralna izborna komisija Bosne i Hercegovine (CIK BiH) upozorila je izabrane zvaničnike da najkasnije do 10. novembra u 16 časova moraju riješiti pitanje nespojivosti mandata.

Tim povodom CIK BiH je 9. novembra uputio dopis Domu naroda Parlamenta FBiH i kantonalnim skupštinama, podsjećajući funkcionere koji su osvojili mandate u drugim zakonodavnim tijelima na obavezu dostavljanja odgovarajućih obrazaca za utvrđivanje prestanka njihovih dosadašnjih mandata.

Republika Srpska

Rekorder po broju načelničkih mandata prelazi u NSRS

Prema dostupnim podacima, čak 49 aktuelnih delegata Doma naroda osvojilo je nove mandate, zbog čega bi njihov odlazak mogao izazvati ozbiljne probleme u radu ovog doma.

Kako piše „Večernji list“, ukoliko svi prihvate novoosvojene mandate i odreknu se postojećih, Dom naroda ostao bi sa samo 31 delegatom od predviđenih 80.

Takav razvoj događaja mogao bi onemogućiti obezbjeđivanje potrebnog kvoruma za održavanje sjednica i donošenje odluka.

CIK BiH je upozorio da će se funkcioneri koji do isteka predviđenog roka ne postupe u skladu sa propisima naći u situaciji nespojivosti funkcija.

Republika Srpska

Ko napušta opoziciju? Dodik Vukanoviću dao papirić sa spiskom prelazaka

Pitanje nespojivosti regulisano je članom 1.8 stav (4) Izbornog zakona BiH, prema kojem jedna osoba može istovremeno obavljati najviše jednu direktno izabranu javnu funkciju ili jednu direktno i jednu indirektno izabranu funkciju, uz izuzetke predviđene zakonom.

Istom zakonskom odredbom zabranjeno je istovremeno obavljanje izabrane ili imenovane funkcije i funkcije u izvršnom organu vlasti.

BiH

Ramo Isak ostaje ministar, zamrznuo mandat

Pravila o nespojivosti funkcija dodatno su izmijenjena 26. marta 2024. godine, kada je Kristijan Šmit nametnuo izmjene Izbornog zakona BiH.

Tim izmjenama iz člana 1.8 stav (4) uklonjen je izuzetak koji je ranije omogućavao istovremeno obavljanje inače nespojivih funkcija tokom prelaznog perioda, odnosno do konstituisanja izvršnih organa vlasti izabranih na redovnim izborima u istom izbornom ciklusu.

Istovremeno je izbrisan i dotadašnji stav (6) ovog člana.

Šmitovim izmjenama uvedeni su i članovi 1.8a, 1.8b i 1.8c, kojima su detaljnije regulisana pitanja mirovanja mandata u slučajevima obavljanja određenih izvršnih funkcija, njihovog ponovnog aktiviranja, kao i uslova i trajanja mirovanja.

BiH

Ko će od funkcionera zalediti mandate?

Posebno je značajan član 1.8a stav (4), koji predviđa da mandat delegata u Domu naroda Parlamenta FBiH miruje ukoliko istoj osobi miruje mandat u kantonalnoj skupštini.

Iako zabrana istovremenog obavljanja nespojivih funkcija nije uvedena Šmitovim izmjenama, njima su promijenjena pravila njene primjene i dodatno uređen status mandata koji miruju.

Potvrđivanje rezultata Opštih izbora 2026. godine tako bi moglo otvoriti ozbiljno pitanje funkcionisanja Doma naroda u prelaznom periodu.

U slučaju da svih 49 delegata prihvati nove mandate, ovaj dom mogao bi privremeno ostati bez dovoljnog broja članova za nesmetano održavanje sjednica i usvajanje odluka.

Republika Srpska

Energo poslanici u sukobu interesa

Prema navedenim informacijama, takva situacija mogla bi potrajati i duže od 20 dana, odnosno do rješavanja pitanja popunjavanja upražnjenih mjesta.

To ne bi značilo formalno raspuštanje ili ukidanje Doma naroda Parlamenta FBiH, ali bi nedostatak potrebnog kvoruma mogao dovesti do privremene blokade njegovog rada.