Šta predskazuje oblačno vrijeme na Svetog Savu?

Sveti Sava, obilježava se u čast prvog srpskog arhiepiskopa. Ovaj dan ima bogatu istoriju i duboke korijene u narodnoj tradiciji. Njegovo ime nosi obrazovanje, a kroz vjekove je postao simbol prosvetiteljstva i kulturnog identiteta. U crkvama se tog dana služe liturgije, a sveštenici blagosiljaju vjernike i djecu, podsjećajući ih na vrijednosti koje je Sava prenosio – vjeru, znanje i međusobno poštovanje.

Narodni običaji za Svetog Savu

Prema narodnim običajima, današnji dan prati više rituala i simbola. Ljudi vjeruju da vremenski uslovi tog dana mogu najaviti kakva će biti naredna godina. Sunčano vrijeme smatra se dobrim znakom, dok oblačno ili vjetrovito vreme nosi upozorenje da treba biti oprezan. U nekim krajevima Srbije postojali su i stari običaji zaštite stoke i domaćinstava vjerovalo se da određene boje i simboli mogu privući ili odbiti zle sile.

Žene tog dana smiju da rade kućne poslove, a čak je poželjno da se obavi veliko spremanje.

Ko je bio Sveti Sava?

Rođen je 1169. godine kao najmlađi sin srpskog župana Stefana Nemanje. Svetovno ime bilo mu je Rastko. Odrekao se svetovnog života i zamonašio veoma mlad, oko 1192. godine, na Svetoj Gori, u ruskom manastiru Sveti Pantelejmon.U Srbiju se vratio 1208. godine da potpuno izmiri zavađenu braću. Bavio se prosvetiteljskim radom prenoseći osnovne vjerske i svetovne pouke.

Umro je u Trnovu 25. januara 1236. godine, na povratku sa hodočašća u Jerusalim, poslije jedne diplomatske misije za bugarsku arhiepiskopiju.

Prema zapisima iz tog vremena, glas o smrti Rastka Nemanjića stigao je u Srbiju 27. januara, pa se u SPC na taj dan služe liturgije.

Njegove mošti su iz Trnova prenete u Srbiju i sahranjene u manastiru Mileševi 1237. godine.

Savin kult je u narodu bio jak zbog čega je u vrijeme Banatskog ustanka, 1594. godine, veliki vezir Sinan paša naredio je da se mošti Svetog Save odnesu iz manastira Mileševe i spale u Beogradu, na Vračaru.

Praznik Sveti Sava je ustanovljen za školsku slavu 1840. godine, na predlog Atanasija Nikolića, rektora Liceja iz Kragujevca.

Poslije poluvekovne zabrane, 1990. godine ponovo se obeležava kao školska slava. Naročito revnosno Svetog Savu praznuju stočari iz raznih krajeva.

(Žena Blic)