Amerikanci napustili sjednicu Savjeta bezbjednosti UN tokom govora francuskog ambasadora

Neočekivani izlazak dogodio se tokom sjednice o Ukrajini, nekoliko dana nakon što su se Sjedinjene Američke Države usprotivile novom četvorogodišnjem mandatu visokog komesara UN za ljudska prava Folkera Tirka (Volker Türk). Njegovo ponovno imenovanje u petak dobilo je uvjerljivu podršku država članica, među kojima je bila i Francuska.

Odlazak američke delegacije odražava ne samo sve napetije odnose između američkog predsjednika Donalda Trampa i francuskog predsjednika Emanuela Makrona (Emmanuel Macron), nego i šire nesuglasice između SAD i Evrope.

Makron ima vodeću ulogu u nastojanjima da Evropa ojača vojne sposobnosti

Među spornim pitanjima su Trampova posvećenost NATO-u, moguće promjene u rasporedu američkih vojnika u Evropi, kao i njegova želja da preuzme kontrolu nad Grenlandom, koji pripada Danskoj, članici NATO-a.

Tramp je ranije prigovorio evropskim državama da, iako nisu bile konsultovane, nisu pomogle SAD tokom rata sa Iranom. U takvoj atmosferi Makron je preuzeo vodeću ulogu u nastojanjima da Evropa ojača sopstvene vojne sposobnosti i obezbijedi nuklearni kišobran kao jedna od dvije evropske nuklearne sile, uz Veliku Britaniju.

Nakon kratkog izlaska sa sjednice, zamjenik američkog ambasadora pri UN Den Negrea (Dan Negrea) optužio je Francusku da glumi „moralnu zgroženost“ i da se ponaša kao da ima pravo da drži lekcije cijelom svijetu o svim temama, uključujući ljudska prava.

On je rekao da su Sjedinjene Američke Države stale uz Francusku u svakom sukobu u kojem je njena „sloboda bila ugrožena“ i da su tolerisale njeno „samodopadno držanje“ iz osjećaja prijateljstva i međusobnog poštovanja, ali da to više neće činiti.

Francuska: Amerika je nekada bila svjetionik ljudskih prava, više nije

Neposredan povod za izlazak bio je komentar francuske misije pri UN u Ženevi na društvenim mrežama, u kojem je kritikovano američko protivljenje drugom mandatu visokog komesara za ljudska prava.

Generalna skupština UN izglasala je ponovno imenovanje Tirka sa 144 glasa za, 10 protiv i 13 uzdržanih. Među državama koje su glasale protiv bile su i Sjedinjene Američke Države.

„Amerika je nekada bila svjetionik ljudskih prava. Više nije. Danas stoji uz Sjevernu Koreju, Nikaragvu, Mali i Rusiju, izolovana. I svijet je više ne sluša“, objavila je francuska misija na društvenim mrežama.

Položaj visokog komesara za ljudska prava izuzetno je osjetljiv

Američki ambasador pri UN Majk Volc (Mike Waltz) odgovorio je na platformi Iks, optuživši Francusku da popušta „nekim od najgorih kršilaca ljudskih prava“ i da podržava osobu koja „drži lekcije slobodnim i suverenim demokratijama poput Sjedinjenih Američkih Država, Ujedinjenog Kraljevstva i Izraela, dok se zbližava sa najgorim svjetskim tlačiteljima“.

Položaj visokog komesara UN za ljudska prava po svojoj prirodi izuzetno je osjetljiv jer zahtijeva javno prozivanje vlada država članica UN zbog kršenja ljudskih prava.

Tirk je, primjera radi, oštro kritikovao rusku invaziju na Ukrajinu 2022. godine i izraelski rat u Gazi. Takođe je uoči Svjetskog prvenstva u fudbalu pozvao na „temeljno preispitivanje“ američke imigracione politike, upozoravajući na probleme poput „rasnog profilisanja, nadzora i sprovođenja imigracionih propisa“.

Francuski ambasador nije spomenuo izlazak američke delegacije

Negrea je na jučerašnjoj sjednici ponovo prozvao Francusku.

„Danas ih podsjećam da su upravo Sjedinjene Američke Države i dalje svjetionik slobode za cijeli svijet. Zbog toga im nećemo pružiti zadovoljstvo da slušamo njihove politizovane besmislice sve dok se ne odreknu svoje pokroviteljske i nepoštujuće retorike i ne počnu da se ponašaju na način primjeren mjestu koje imaju u ovom Savjetu“, naglasio je.

Francuski ambasador pri UN Žerom Bonafon (Jérôme Bonnafont) nije spomenuo izlazak američke delegacije kada je na kraju sjednice dobio riječ za odgovor. Umjesto toga, podsjetio je da je Francuska, koja je pomogla Sjedinjenim Američkim Državama u sticanju nezavisnosti, učestvovala u obilježavanju 250. godišnjice američke nezavisnosti 4. jula.

„Ujedinjene nacije osnovane su sa ciljem unapređenja međunarodnog mira i bezbjednosti, ljudskih prava i razvoja. To je duh u kojem Francuska djeluje unutar Ujedinjenih nacija kako bi očuvala ovu instituciju, njenu nezavisnost i sposobnost da služi Povelji UN i unapređuje ljudska prava i mir“, naveo je.

(Indeks)