Rastu tenzije između Vašingtona i Pekinga: Kina odgovorila sankcijama

Napetosti između dvije najveće svjetske ekonomije rastu uoči septembarske posjete kineskog predsjednika Si Đinpinga Sjedinjenim Američkim Državama. Odnosi su se pogoršali uprkos naznakama poboljšanja nakon njegovog sastanka sa američkim predsjednikom Donaldom Trampom u Pekingu u maju.

Kinesko Ministarstvo trgovine saopštilo je da su sankcije odgovor na nedavne poteze SAD. Kao razloge naveli su zabranu uvoza kineskih dronova, koju je uvela američka Savezna komisija za komunikacije (Federal Communications Commission – FCC), kao i odluku Ministarstva domovinske bezbjednosti da, na osnovu Zakona o sprečavanju prisilnog rada Ujgura, doda 43 kineske kompanije na listu sankcionisanih subjekata. Tom odlukom sprečava se uvoz robe proizvedene prisilnim radom.

U saopštenju Ministarstva navodi se da te mjere „ozbiljno narušavaju važan konsenzus koji su postigla dvojica šefova država i nanose veliku štetu legitimnim pravima i interesima Kine“.

„Kina nema drugog izbora nego da preduzme neophodne protivmjere“, poručili su iz Ministarstva.

Peking ističe da djeluje uzdržano i poziva Vašington da povuče svoje mjere i prekine sa „pogrešnom praksom“. Kineske vlasti upozorile su i na mogućnost uvođenja dodatnih sankcija ukoliko SAD uvedu nova ograničenja protiv Kine.

Novi režim za izvoz dronova

Peking sada zahtijeva pojedinačnu provjeru svakog zahtjeva za izvoz bespilotnih letjelica, njihovih ključnih komponenti i povezanih tehnologija. Ta oprema nalazi se na listi robe dvostruke namjene i podliježe izvoznoj kontroli jer se može koristiti u civilne i vojne svrhe.

Zabrana trgovine i drugih oblika saradnje sa kineskim kompanijama uvedena je za šest američkih subjekata, uključujući kompaniju „Aplajd DNK sajensiz“ (Applied DNA Sciences) i nevladinu organizaciju „Ljudska prava u Kini“ (Human Rights in China).

Kina je zasebno zabranila rad kompaniji „Komplajans testing“ (Compliance Testing LLC). Ministarstvo trgovine optužilo je tu kompaniju za saradnju sa Saveznom komisijom za komunikacije na štetu „kineskog suvereniteta i bezbjednosti“.

Ministarstvo je takođe objavilo da pokreće istragu o mogućem uticaju uvezenog softvera za štampanje i kancelarijske opreme na nacionalnu bezbjednost, ali nije navelo na koje se kompanije istraga odnosi.

Nova pravila za bezbjednosne sertifikate

Kineska Državna uprava za regulisanje tržišta objavila je da američke kompanije koje obavljaju fabričke inspekcije za kineske naručioce više ne smiju da izdaju obavezne sertifikate CCC (China Compulsory Certification – CCC).

Sertifikat CCC potvrđuje da elektronski proizvodi ispunjavaju osnovne bezbjednosne standarde. Prema novim pravilima, američki proizvođači sertifikovane elektronike moraće da angažuju revizore izvan SAD ili da se oslone na sertifikaciona tijela koja nisu registrovana u Americi.

Savezna komisija za komunikacije je u decembru zabranila uvoz novih kineskih dronova, ali je zabrana kasnije izmijenjena kako bi bio dozvoljen uvoz određenih modela.

Taj regulator je prošle sedmice najavio i zabranu uvoza novih humanoidnih robota i energetskih pretvarača strane proizvodnje. Kao razlog navedeni su rizici po nacionalnu bezbjednost, a taj potez smatra se usmjerenim protiv Kine.