Smrt uživo: Raketa raznijela Suhoj SU-25 iznad Donjecka, avion pao za manje od 20 sekundi

Pogibiju pilota potvrdili su ukrajinski izvori. Smrt sama po sebi u ratu nije nešto neočekivano, ali ta informacija – iako se eksplicitno ne vidi na snimku – čini ovaj vizuelni dokument teškim podsjetnikom na surovu realnost ratovanja i na ogromne rizike sa kojima se suočavaju letačke posade u jednom od najsmrtonosnijih vazdušnih prostora u istoriji.

Anatomija obaranja: Kamera nadživjela i pilota i avion

Snimak je napravila GoPro ili slična akciona kamera montirana ispod desnog krila Su-25, koji je letio pravo i vodoravno, najvjerovatnije u trenutku napada na cilj. Prvi znak da je avion pogođen jeste bljesak i vatromet varnica, uz naznake da je poklopac kabine djelimično otkinut. Pažljivim pregledom snimka, kadar po kadar, djeluje da se jedan od spoljašnjih rezervoara goriva odvaja. Avion počinje da se vrti kroz nebo, sa jasno vidljivim pukotinama u trupu.

Kamera montirana na krilu nastavlja da snima raspadanje letjelice, uključujući prednji dio trupa i kokpit koji su se odvojili od zadnjeg dijela zahvaćenog plamenom. Krilo se vrti ka zemlji, a sekvenca se završava prikazom crnog stuba dima u bliskoj daljini. Od prvih znakova udara do pada krila na tlo prošlo je manje od 20 sekundi, navodi portal The War Zone, poznat po detaljnom i analitičkom pristupu.

Pilot i avion

Konkretni Su-25 nosio je taktički broj 21, plave boje. Za komandama ovog aviona, prema dostupnim informacijama, poginuo je pilot ukrajinskih vazduhoplovnih snaga Stanislav Rikov, pripadnik 299. brigade taktičke avijacije, tokom misije 7. februara 2024. godine. Rikov je opisan kao jedan od iskusnijih pilota jurišnih aviona u jedinici, sa 385 borbenih letova iza sebe.

Ubrzo nakon njegove smrti, kolega pilot Rostislav Lazarenko objavio je na Fejsbuku: „Juče mi je srce iskidano.“ Dodao je da je Rikov „bio najbolji pilot i komandant“ kojeg je poznavao.

Tačna lokacija gubitka Rikova nije objavljena sa ukrajinske strane, iako je u brifingu ruskog Ministarstva odbrane navedeno da je ukrajinski Su-25 uništen istog datuma, u blizini naselja Novotrojicko, u Donjeckoj oblasti istočne Ukrajine.

Zašto se video pojavio u javnosti tek sada nije jasno, ali je ubrzo postao viralan. Određenu zabunu oko porijekla, odnosno distribucije snimka, izaziva i natpis na videu „Nemojte romantizovati profesiju vazduhoplovaca“, koji je ispisan na ruskom jeziku.

R-37: ubica iz daljine

Više nepotvrđenih izvora sugeriše da je oružje odgovorno za obaranje Su-25 bila raketa R-37M, raketa vazduh–vazduh velikog dometa sa NATO kodnim imenom AA-13 Axehead. Ovu raketu uglavnom koriste višenamjenski lovci Su-35S i presretači MiG-31BM, navodi The War Zone.

R-37M ima domet od oko 200 kilometara, leti ka cilju po uzdignutoj putanji, kontrolisana je inercijalnim navigacionim sistemom sa radio-korekcijom srednjeg kursa i koristi aktivni radarski tragač u završnoj fazi napada. Ovo oružje predstavlja ključnu prijetnju ukrajinskim vazduhoplovnim snagama od samog početka ruskog napada.

Suhoj Su-25: otporan, ali ne i neuništiv

Su-25 je posebno ranjiv zbog visokorizičnog načina djelovanja i svojih performansi. To se odražava u dokumentovanim gubicima od 22 primjerka u ukrajinskim rukama, navode zapadni izvori. Ta brojka je gotovo sigurno veća, jer obuhvata samo gubitke koji se mogu vizuelno potvrditi.

Ubrzo nakon početka konflikta, ukrajinski Su-25 počeli su da primjenjuju takozvanu „loft“ taktiku kako bi dodali dodatni domet svojim nenavođenim raketnim zrnima. Do ljeta 2024. godine, zalihe nenavođenih raketa bile su, navodno, iscrpljene, ali je uvođenje francuske bombe sa raketnim pogonom Hammer omogućilo mnogo veću udaljenost od linije fronta i znatno snažnije oružje, posebno prilagođeno za lansiranje sa male visine.

Od početka sukoba, Su-25 intenzivno koriste obje strane. Potvrđeni ruski gubici Su-25, prema zapadnim izvorima, iznose 41 avion – što je najviše za bilo koji tip letjelice.

U eri u kojoj je sve teže razlučiti šta je generisano vještačkom inteligencijom, a šta stvarno, i kada čak i sopstvenim očima vjerujemo uz određene rezerve, ovaj najnoviji objavljeni snimak odražava brutalnu realnost života – i smrti – pilota taktičke avijacije, iznad i oko linija fronta, ne samo u Ukrajini, već i bilo gdje na planeti gdje se ratuje.

(Aero Telegraf)