Učenici u EU sve slabiji

„Nalazi EU pokazuju da učenici postižu nedovoljno dobre rezultate u sva tri ključna područja – 33,9 odsto u matematici, 31,3 odsto u čitanju i 25,9 odsto u prirodnim naukama“, navodi Evropska komisija, koja je danas objavila rezultate analize.

Rezultati Programa za međunarodnu procjenu znanja i vještina učenika (PISA), koji sprovodi Organizacija za ekonomsku saradnju i razvoj (OECD), objavljeni su 8. septembra.

Oni pokazuju da jedan od tri učenika u EU postiže nedovoljno dobre rezultate u čitanju ili matematici, dok je u prirodnim naukama riječ o jednom od četiri učenika.

Pada i broj učenika koji ostvaruju najbolje rezultate. Udio najuspješnijih učenika u EU 2025. godine iznosio je 4,8 odsto u čitanju, 6,4 odsto u prirodnim naukama i 6,8 odsto u matematici, što je znatno ispod cilja EU za 2030. godinu od najmanje 12 odsto u svakom od tih područja.

Problem je i neravnopravnost učenika

Nijedna država članica EU nije dostigla taj cilj u čitanju i prirodnim naukama, dok su ga u matematici dostigle samo dvije zemlje – Estonija i Poljska.

To znači da se EU sve više udaljava od cilja da do 2030. godine udio učenika sa nezadovoljavajućim obrazovnim rezultatima bude manji od 15 odsto u svakom području, navodi Evropska komisija.

Manje od jednog od deset učenika postiže najbolje rezultate u bilo kojem od ovih područja. Čitalačka i matematička pismenost, kao i znanje iz prirodnih nauka, u EU su znatno oslabili od 2015. godine, a Unija i dalje zaostaje za drugim razvijenim ekonomijama.

Rezultati ukazuju i na velike probleme kada je riječ o ravnopravnosti učenika. Učenici u nepovoljnijem položaju imaju oko četiri puta veću vjerovatnoću da će ostvariti slabe rezultate u prirodnim naukama od učenika u povoljnijem položaju.

Istovremeno, vjerovatnoća da će učenici u povoljnijem položaju biti među najuspješnijima oko osam puta je veća.

Najbolje rezultate ostvarili učenici gimnazija

Kao neki od razloga za slabije rezultate učenika u analizi se navode digitalne smetnje i ometanja, nekritičko korišćenje vještačke inteligencije, smanjena uključenost roditelja i stalni nedostatak nastavnika.

Kada je riječ o prirodnim naukama, hrvatski učenici ostvarili su 476 bodova, šest manje od prosjeka OECD-a, čime je Hrvatska zauzela 33. mjesto među 91 zemljom.

Oko 25 odsto hrvatskih učenika nije dostiglo osnovni nivo znanja, dok se na najvišim nivoima nalazi oko pet odsto učenika.

U odnosu na PISA testiranje iz 2022. godine, udio učenika ispod osnovnog nivoa povećan je za oko tri procentna poena. Djevojčice su bile uspješnije od dječaka za 20 bodova, a najbolje rezultate ostvarili su učenici gimnazijskih programa i učenici iz Zagreba.

Na najvišim nivoima samo tri odsto učenika

U čitalačkoj pismenosti hrvatski učenici ostvarili su 453 boda, dok prosjek OECD-a iznosi 461 bod, što je Hrvatsku svrstalo na 29. mjesto.

Od 2015. do 2025. godine rezultat je pao za 33 boda, dok osnovni nivo nije dostiglo oko 32 odsto učenika.

Na najvišim nivoima bilo je samo tri odsto učenika. Posebno je velika razlika između dječaka i djevojčica – osnovni nivo nije dostiglo 42 odsto dječaka i 21 odsto djevojčica, dok su djevojčice u prosjeku ostvarile 47 bodova više od dječaka.

U matematičkoj pismenosti Hrvatska je ostvarila 455 bodova, osam manje od prosjeka OECD-a, i zauzela 36. mjesto.

Oko 36 odsto učenika nije dostiglo osnovni nivo, što je povećanje za oko tri procentna poena u odnosu na 2022. godinu.

Na najvišim nivoima nalazi se oko pet odsto učenika, dok između djevojčica i dječaka nije zabilježena statistički značajna razlika.