Ne oboljevaju samo pušači: 3abluda "nemam simptome" mnoge je koštala života

Broj ljudi kojima je dijagnostikovan rak plućau padu je tokom posljednjih 20 godina. Ipak, čak 1 od 16 osoba će tokom života dobiti ovu dijagnozu, a mnogi i dalje ne razumiju sopstveni rizik.

„Rak pluća, iako čest i ozbiljan, i dalje je obavijen brojnim zabludama“, kaže dr Ijan Bostok, torakalni hirurg i dodaje:

"Razjašnjavanje ovih mitova pomaže pacijentima i njihovim porodicama da donesu informisane odluke o prevenciji, skriningu i liječenju."

U nastavku otkrivamo sedam najčešćih mitova o raku pluća i činjenice koje ih razotkrivaju, prenosi Kurir.

1. Mit: Ako ne pušite, ne možete dobiti rak pluća

Iako je pušenje odgovorno za oko 80 odsto smrtnih slučajeva od raka pluća, ono nije jedini faktor rizika.

Sitnoćelijski karcinom pluća gotovo isključivo pogađa dugogodišnje pušače.

Međutim, nesitnoćelijski karcinom pluća (najčešći oblik) može se javiti i kod osoba koje nikada nisu pušile ili su pušile vrlo malo.

Ostali faktori rizika uključuju:

• izloženost azbestu, radonu i zagađenju vazduha
• genetiku i porodičnu istoriju
• rad u okruženju sa kancerogenim hemikalijama (arsen, silicijum, nikl, ugljeni proizvodi)
• Dodatni rizici:
• prethodna radioterapija grudnog koša
• visoke doze beta-karotena (posebno kod pušača)
• izloženost dizel izduvnim gasovima
• arsen u vodi za piće
• HIV infekcija

2. Mit: Svi karcinomi pluća su isti

Rak pluća se dijeli na dva glavna tipa:

Nesitnoćelijski karcinom pluća (NSCLC) – najčešći

Sitnoćelijski karcinom pluća (SCLC) – ređi, ali agresivniji

Podtipovi NSCLC uključuju:

• adenokarcinom
• planocelularni karcinom
• karcinom velikih ćelija
• Simptomi raka pluća

Prvi simptom raka pluća je kašalj koji traje nešto duže, neodređeni bolovi, oticanje zglobova koji nisu oticali do tada, iskašljavanje i sukrvica.

Svaki tip se različito ponaša i drugačije reaguje na terapiju.

3. Mit: Ako nemate simptome, nemate rak pluća

Rak pluća se često razvija bez simptoma u ranim fazama.

"Mnogi pacijenti se dijagnostikuju tek kada bolest uznapreduje", upozorava dr Bostok.

Zbog toga je važan skrining niskodoznim CT-om, posebno kod rizičnih grupa.

4. Mit: Ako ste pušili, prestanak nema smisla

Prestanak pušenja značajno smanjuje rizik, čak i nakon dugogodišnje navike.

Rizik od raka pluća može pasti i do 60 odsto nakon 10 godina bez pušenja

Postoje načini pomoći:

• savjetovanje
• nikotinske zamene (žvake, flasteri)
• određeni lijekovi

5. Mit: Uznapredovali rak pluća uvek zahtijeva hemoterapiju

Liječenje uznapredovalog raka pluća danas je mnogo napredovalo.

Pored hemoterapije koriste se:

• ciljane terapije
• imunoterapija
• radioterapija
• operacija (u određenim slučajevima)

„Kod nekih pacijenata, naročito sa specifičnim genetskim mutacijama, terapija može biti u obliku tableta – bez klasične hemoterapije“, objašnjava dr Mekavoj.

6. Mit: Rani stadijum raka pluća liječi se samo operacijom

Iako je operacija često osnov liječenja, danas se koriste i druge opcije:

• radioterapija
• hemoterapija
• imunoterapija
• ciljane terapije

Ove terapije mogu smanjiti rizik od povratka bolesti.

7. Mit: Skrining raka pluća je previše rizičan

CT skrining sa niskom dozom zračenja jeste izvor minimalne radijacije, ali:

• omogućava rano otkrivanje raka
• značajno povećava šanse za uspešno lečenje
• Preporučuje se osobama koje:
• imaju istoriju pušenja od 20+ godina
• trenutno puše ili su prestale u poslednjih 15 godina
• imaju između 50 i 80 godina

Zaključak

• Pušenje je glavni, ali ne i jedini faktor rizika za rak pluća
• Rizik povećavaju i genetika, hemikalije, radon i određeni zdravstveni faktori
• Liječenje je individualizovano i stalno napreduje
• Skrining je ključan jer omogućava rano otkrivanje i veće šanse za izlječenje