Rekordi padaju, ima mrtvih: Toplotna kupola prži Evropu

Meteorolozi upozoravaju da je riječ o fenomenu koji nastaje kada snažan sistem visokog pritiska zarobi vreo vazduh nad velikim područjem. Ovoga puta riječ je o masi užarenog vazduha koja se iz Sahare širi prema zapadnoj i centralnoj Evropi, donoseći temperature koje u pojedinim dijelovima kontinenta prelaze 40 stepeni Celzijusa.

Prema pisanju lista Le Monde, Francuska prolazi kroz jedan od najtežih toplotnih udara u novijoj istoriji, a rekordne temperature posebno teško pogađaju starije osobe, hronične bolesnike i d‌jecu.

Francuska bilježi rekordno toplu noć

Francuska meteorološka služba zabilježila je najtopliju noć otkako postoje mjerenja. Nacionalni temperaturni indeks, koji predstavlja prosjek podataka sa 30 meteoroloških stanica širom zemlje, dostigao je 21,6 stepeni Celzijusa, čime je oboren prethodni rekord iz 2019. godine.

Vlasti su uvele najviši stepen upozorenja u desetinama departmana, a stotine škola privremeno su zatvorene zbog nesnosnih uslova za rad i boravak d‌jece.

Francuski premijer Sebastijen Lekornu sazvao je krizni sastanak vlade nakon što je potvrđeno da je od 18. juna čak 40 osoba utopilo pokušavajući da se rashladi u rijekama, jezerima i drugim nesigurnim kupalištima. Prema navodima francuskih vlasti, među stradalima je veliki broj mladih ljudi.

Dodatnu zabrinutost izazvala je smrt dvoje d‌jece, starosti dvije i četiri godine, koja su pronađena mrtva u automobilu. Istraga o uzroku smrti još traje, ali se ne isključuje uticaj ekstremnih temperatura.

Ugašen nuklearni reaktor zbog pregrijane rijeke

Toplotni talas više ne ugrožava samo zdravlje stanovništva već i energetsku stabilnost.

U Francuskoj je privremeno obustavljen rad jednog reaktora nuklearne elektrane Golfeš kod Tuluza jer je temperatura vode u rijeci Garoni prešla bezbjednosni prag potreban za hlađenje sistema.

Istovremeno, cijene električne energije rastu širom Evrope zbog povećane potrošnje za klimatizaciju i slabije proizvodnje iz obnovljivih izvora energije, jer visoke temperature često prate i slabi vjetrovi. O tome izvještava britanski The Guardian, navodeći da su cijene struje na pojedinim tržištima dostigle najviše nivoe u posljednjih nekoliko godina.

Italija, Španija i Njemačka pod uzbunom

Italijansko ministarstvo zdravlja proglasilo je crveni alarm za 15 gradova, uključujući Rim i Milano, a upozorenja važe i za brojne druge dijelove zemlje.

U Španiji su pojedine regije, među kojima su područja oko Kordobe i Bilbaa, stavljene pod najviši stepen upozorenja zbog temperatura koje prelaze 40 stepeni.

Njemačka takođe bilježi posljedice ekstremne vrućine, a tokom proteklog vikenda najmanje pet osoba izgubilo je život u nesrećama povezanim s kupanjem.

Britanija između oluja i rekordne vrućine

Dok se ostatak kontinenta bori s nesnosnom vrućinom, Ujedinjeno Kraljevstvo istovremeno prolazi kroz neuobičajenu kombinaciju oluja i ekstremnih temperatura.

U Londonu je za samo dva sata registrovano oko 3.000 udara munje, a obilne padavine izazvale su poplave i poremećaje u saobraćaju.

Britanski meteorolozi upozoravaju da bi narednih dana mogli biti oboreni junski temperaturni rekordi, uz očekivane temperature blizu 40 stepeni Celzijusa.

Generalni sekretar Ujedinjenih nacija Antonio Gutereš upozorio je tokom Klimatske sedmice u Londonu da se svijet nalazi usred klimatske krize.

"London ne zove, London se kuva" rekao je Gutereš, pozivajući na smanjenje zavisnosti od fosilnih goriva.

Stručnjaci upozoravaju: Ovo postaje nova realnost

Naučnici ističu da ovakvi ekstremni vremenski događaji više nisu izuzetak.

Prema podacima evropske službe Kopernikus, Evropa se zagrijava približno dvostruko brže od globalnog prosjeka. Klimatski stručnjaci upozoravaju da će toplotni talasi u narednim decenijama biti sve češći, duži i intenzivniji.

Posebno su ugroženi stariji građani, d‌jeca, trudnice, hronični bolesnici, radnici na otvorenom i osobe koje žive u loše izolovanim stanovima bez mogućnosti rashlađivanja.

Zdravstvene službe širom kontinenta pozivaju građane da izbjegavaju boravak na otvorenom tokom najtoplijeg dijela dana, piju dovoljno tečnosti i redovno provjeravaju stanje starijih članova porodice i komšija.

Dok temperature nastavljaju da rastu, Evropa se suočava s pitanjem koje više nije teorijsko: da li su gradovi, infrastruktura i zdravstveni sistemi spremni za klimu koja se mijenja brže nego ikada ranije?

/Nezavisne novine/