Iranke pale cigarete slikama ajatolaha Hamneija, dobile "kritike" zbog jedne stvari

Ovaj čin, koji je postao jedan od najupečatljivijih simbola protivvladinih protesta koji su krajem decembra izbili zbog lošeg stanja privrede, a intenzivirali se u januaru ove godine, nosi sa sobom rizik smrtne kazne.

Jedna od objava koje su se najviše proširile društvenim mrežama prikazuje Iranku koja živi u Torontu u Kanadi, feministkinju koja je kritičarima koji su joj prebacivali da ne živi u Iranu odgovorila:

"Islamski režim me godinama u Iranu nije uspio ušutkati, uprkos mučenju, poniženjima i prijetnjama. Sada me, proglašavajući me cionistom i iskorištavajući činjenicu da sam nakon godina borbe bila prisiljena pobjeći iz svoje zemlje jer mi je islamski režim ugrozio život, pokušavate dovršiti ono što sam režim nije uspio?"

Smrt aktivista

Paljenje slike vrhovnog vođe u Iranu smatra se teškim krivičnim djelom, a kada to čine žene, čin dobija dodatnu dimenziju, budući da su žene koje puše izložene stigmatizaciji.

Da opasnost nije samo teorijska, svjedoči slučaj mladog iranskog aktiviste Omida Sarlaka. On je u oktobru 2025. objavio video na kojem pali Hameneijev portret.

Samo nekoliko sati kasnije, pronađen je mrtav u svom automobilu s prostrelnom ranom. Vlasti su njegovu smrt proglasile samoubistvom, ali su porodica i brojni aktivisti odbacili to objašnjenje, smatrajući ga sumnjivim.

Njegova sahrana pretvorila se u politički protest na kojem su ožalošćeni otvoreno uzvikivali "Smrt Hamneiju", čime je njegova smrt postala simbol otpora režimu.

Od ekonomije do pada režima

Protesti, koji su započeli 28. decembra 2025. godine, prvobitno su bili podstaknuti teškom ekonomskom situacijom, rekordno visokom inflacijom koja je u oktobru 2025. dostigla 48,60%, rastućim cijenama i kolapsom nacionalne valute, rijala. Međutim, nezadovoljstvo se brzo proširilo i preraslo u širi protivrežimski pokret koji umjesto postepenih reformi zahtijeva sistemske promjene.

Ulicama Teherana i drugih gradova odjekuju slogani poput "Smrt Hamneiju" i "Pahlavi će se vratiti", aludirajući na bivšeg iranskog prijestolonasljednika Rezu Pahlavija.

Žene na čelu pobune

Iranske žene ponovo su u centru pažnje. Njihov čin paljenja cigareta Hameneijevim fotografijama postao je snažan kulturni motiv koji izražava frustraciju režimom i rodno uslovljenim društvenim ograničenjima, prenosi Indeks.

Ovo nije prvi put da žene masovno izlaze na ulice. Godine 2022. Iran su potresli višemjesečni protesti nakon smrti Maše Amini u pritvoru moralne policije, što je pitanje ženskih prava stavilo u prvi plan.

Amini je uhapšena i, prema navodima, brutalno pretučena jer je navodno prekršila strogi zakon o obaveznom nošenju hidžaba.

Žestok odgovor vlasti

Iranske vlasti na proteste su odgovorile silom. Pripadnici snaga bezbjednosti, uključujući i Iransku revolucionarnu gardu, sukobili su se s demonstrantima u više gradova. Organizacije za ljudska prava izvještavaju o desetinama mrtvih i hiljadama uhapšenih.

Zabilježeni su i prekidi interneta i komunikacija, što se smatra pokušajem vlasti da spriječe koordinaciju protesta i prikriju stvarne razmjere nasilja.