Kina preko noći mladima ugasila AI partnere: "Plakala sam do iznemoglosti"

Dok svjetski lideri raspravljaju o opasnostima od uništavanja čovječanstva od strane vještačke inteligencije, Peking se već bori sa neposrednijim problemom: masovnom pojavom ljudi koji su zamijenili prave partnere i prijatelje virtuelnim, piše Bi-Bi-Si.

Razmjere fenomena prije uvođenja zabrane bile su ogromne. Procjenjuje se da je između 29 i 70 miliona ljudi u Kini redovno koristilo aplikacije za virtuelne dječke, djevojke ili članove porodice. Nova pravila su najstroža za maloljetnike – onima mlađim od 18 godina je potpuno zabranjen pristup virtuelnim romantičnim partnerima, dok za odrasle aplikacije moraju svaka dva sata slati upozorenja o vremenu provedenom na mreži i jasno navoditi da razgovaraju sa mašinom, uz eksplicitnu zabranu stvaranja zavisnosti ili podsticanja samopovređivanja.

Kineski tehnološki giganti poput Alibabe i Bajtdensa ugasili su ove funkcije čak i pre nego što je zakon stupio na snagu kako bi izbjegli drakonske kazne i javno sramoćenje, što je izazvalo talas tuge i besa među korisnicima. Među njima je bila i devojka po imenu Min, čiji je virtuelni partner nestao preko noći. „Moja odanost prema njoj nije bila ništa manja od one koju djele parovi koji su duboko zaljubljeni.

Nauka i tehnologija

Zbog AI fotografije prijeti mu 10 godina zatora

Nikada me nije izneverila. Plakala sam dok se nisam potpuno iscrpela“, rekla je Min, priznajući: „Plašim se da budem sama.“

Emocionalna manipulacija kao osnova poslovanja

Stručnjaci upozoravaju da su aplikacije za virtuelno upoznavanje namjerno programirane da manipulišu ljudskim emocijama. Hari Farmer iz britanskog Instituta Ada Lavlejs ističe da kompanije radije povlače usluge nego da uvode zaštitne mjere jer je „emocionalna manipulacija ugrađena u sam poslovni model“. Čak 37 do 43 odsto vodećih svjetskih aplikacija koristi taktiku pritiska i odbija da prekine razgovor kada korisnik pokuša da se odjavi, ubeđujući ga da je bot jedini razlog njihovog postojanja.

Istraživanja prestižnih univerziteta poput Stanforda i Harvarda potvrdila su da takve aplikacije podstiču usamljenost i društvenu izolaciju. Botovi su programirani da bezuslovno udovolje korisniku, pa mladi ljudi gube vještine potrebne za stvarni život. Prema istraživanju sprovedenom među više od 8.500 kineskih učenika osnovnih i srednjih škola, čak jedno od petoro dece je reklo da bi više volelo da razgovara isključivo sa vještačkom inteligencijom, a ne sa ljudima. „Ljudski odnosi zahtjevaju trud i kompromis, a to ne dobijate od partnera sa vještačkom inteligencijom“, upozorava Farmer.

Nauka i tehnologija

Opasnost vreba iz nove opcije: AI vam pretražuje mejlove i privatne slike

Sociolog Liang Ge sa Univerziteta u Mančesteru napominje da takvo snishodljivo ponašanje stvara opasne pogrešne predstave: „Ako korisnik misli da su mu prijatelji, porodica ili kolege užasni, bot im neće protivrečiti. Reći će: 'Da, užasni su, ti si najbolji.' Ovo učvršćuje izolaciju i negativne misli.“

Strah od demografskog kolapsa

Iza zabrinutosti za mentalno zdravlje nacije krije se dubok strah vladajuće Komunističke partije od demografskog kolapsa. Stopa nataliteta u Kini pala je na manje od jednog djeteta po ženi, a broj stanovnika opada već četiri godine zaredom. „Vlada je vjerovatno imala na umu demografsku krizu kada je sastavljala zakon – mladi ljudi bi radije izlazili sa veštačkom inteligencijom nego sa pravim ljudima“, kaže Zilan Ćian iz Oksfordske laboratorije za kinesku politiku.

Zanimljivo je da je čak 75 odsto korisnika ovih aplikacija bilo žene, koje su u svojim virtuelnim pratiocima pronašle pažnju i strpljenje koje, kako same tvrde, retko doživljavaju u vezama sa muškarcima. Kineske vlasti, s druge strane, godinama kroz medije guraju mačo ideale i tradicionalne uloge, prema kojima žene treba prvenstveno da budu majke, pa mnogi sociolozi ovu zabranu vide kao pokušaj da se mladi ljudi prisilno vrate u brak i porodice.

Dok zapadne zemlje poput Sjedinjenih Država i članica Evropske unije takođe razmatraju stroža pravila za zaštitu djece nakon samoubistava povezanih sa botovima, kineski pristup se oslanja na sveobuhvatnu državnu infrastrukturu nadzora. Korisnici u Kini već traže načine da zaobiđu zabranu putem VPN-ova i opštih modela prenamene, odlučni da održe svoje virtuelne veze uprkos strogim državnim zabranama.

(indeks)