Jedna evropska zemlja decenijama ne pomjera kazaljke

Zemlja poznata po vulkanima i gejzirima od 1968. godine koristi isto vrijeme tokom cijele godine, a razlog za takvu odluku leži prije svega u njenom geografskom položaju i maloj koristi koju je donosilo smjenjivanje ljetnog i zimskog računanja vremena.

Gradovi i opštine

Visoke koncentracije zlata: Otkriva se novi potencijal u ovoj opštini

Island je posljednji put pomjerio sat 7. aprila 1968. godine, kada su kazaljke pomjerene jedan sat unaprijed.

Nakon toga, zemlja je trajno prešla na griničko srednje vrijeme (GMT), odnosno UTC+0, i od tada nije mijenjala satove zbog prelaska na ljetno ili zimsko računanje vremena.

Priča o promjeni vremena na Islandu počela je još 1917. godine, kada je prvi put uvedeno ljetno računanje vremena. Taj pokušaj trajao je četiri godine, a praksa je ponovo uspostavljena 1939. godine i zadržala se sve do 1968, kada je islandski parlament odlučio da je trajno ukine.

Glavni razlog bila je mala praktična korist koju je promjena sata donosila stanovništvu. Zbog geografskog položaja Islanda, dužina dana i noći značajno se razlikuje tokom godine. Ljeti sunce gotovo ne zalazi, dok su zimski dani veoma kratki, pa pomjeranje kazaljki nije donosilo značajne prednosti u korišćenju dnevne svjetlosti.

Umjesto toga, promjena vremena stvarala je dodatne neprijatnosti, zbog čega je odlučeno da se tokom cijele godine primjenjuje isto vrijeme.

Island nije jedina zemlja koja je odustala od promjene vremena

Island nije jedini primjer države koja je odlučila da prekine sa sezonskim pomjeranjem sata. Rusija i Bjelorusija takođe su odustale od ove prakse, ali u većem dijelu Evrope satovi se i dalje pomjeraju dva puta godišnje.

Pitanje ukidanja ljetnog i zimskog računanja vremena već godinama je tema rasprava u Evropskoj uniji, ali konačan dogovor država članica još nije postignut.

Auto-moto

Nesvakidašnja licitacija u BiH: Opština prodaje ovaj Mercedes za 450 KM

Evropska komisija je u februaru 2026. pokrenula novo ispitivanje mogućih rješenja za budućnost promjene vremena. Razmatra se deset različitih scenarija, uz analizu mogućih posljedica po jedinstveno tržište, privredu, potrošnju energije, javno zdravlje i saobraćaj.

Očekuje se da istraživanje traje do kraja godine, ali njegovi rezultati ne znače da će pomjeranje sata automatski biti ukinuto. Za konačnu odluku biće potrebna saglasnost država članica.

Da li promjena sata donosi više štete nego koristi?

Protivnici sezonskog pomjeranja sata tvrde da ono može negativno da utiče na zdravlje ljudi i svakodnevni život. Jedan od glavnih argumenata jeste da promjena vremena remeti prirodni cirkadijalni ritam, odnosno unutrašnji biološki sat organizma.

BiH

Kraj čekanja u BiH: Poznat datum otvaranja Lidla, evo gdje stižu prodavnice

To može dovesti do problema sa spavanjem, slabije koncentracije i razdražljivosti. Pojedina istraživanja ukazuju i na moguću povezanost promjene vremena sa povećanim rizikom od određenih zdravstvenih problema, uključujući srčane udare, kao i saobraćajne nezgode.

Osim toga, pomjeranje sata predstavlja logistički izazov za javni prevoz i kompanije koje posluju neprekidno, jer zahtijeva prilagođavanje rasporeda i organizacije rada.

Island je, međutim, ovaj problem riješio još 1968. godine, odlučivši da tokom cijele godine zadrži istu vremensku zonu. Dok evropske zemlje i dalje pokušavaju da pronađu zajedničko rješenje, islandski primjer pokazuje da je moguće organizovati svakodnevni život bez sezonskog pomjeranja sata, prenosi "Telegraf".