Ko bi mogao da preuzme Iran? Jedno ime se izdvaja

Iranska vlada je proglasila 40 dana žalosti i neradnu nedjelju nakon smrti vrhovnog vođe Alija Hamneija.

Ko bi mogao da preuzme Iran?

Iransko rukovodstvo već je ranije pripremilo kadrovske zamjene u slučaju da ključni članovi režima budu likvidirani u američko-izraelskim napadima.

Kako bi spriječio politički haos, režim je uveo dosad nepoznate mjere i stavio sve bezbjednosne snage u stanje visoke pripravnosti.

Ko je Ali Larijani?

Prema izvještajima, svakodnevno vođenje zemlje efektivno je prešlo na Alija Larijanija (67), sekretara Vrhovnog vijeća za nacionalnu bezbjednost Irana.

Larijani je konzervativac i veteran iranske politike, bivši brigadni general Korpusa čuvara islamske revolucije i dugogodišnji direktor iranske državne televizije. Od početka 2026. godine, tokom velikih protesta protiv režima i prijetnji američkih napada, Larijani je de fakto preuzeo vođenje zemlje.

Njegova uloga obuhvata suzbijanje protesta, pripremu odbrambenih i vojnih strategija te održavanje kontakata s ključnim partnerima Irana, uključujući Rusiju, Katar i Oman. Larijani je takođe nadgledao pregovore sa Sjedinjenim Američkim Državama o iranskom nuklearnom programu, dok je formalno ministar spoljnih poslova Abas Aragči vodio razgovore.

Porodične veze

Larijani pripada uticajnom klanu: njegov otac bio je šiitski pravni stručnjak, jedan brat savjetnik vrhovnog vođe za spoljnu politiku, a drugi je predvodio iransko pravosuđe. Njegova povezanost s elitom Islamske Republike čini ga jednim od najsigurnijih kandidata za preuzimanje ključnih državnih funkcija u slučaju nestabilnosti.

„Njujork tajms“ navodi da Larijani uživa veliko povjerenje, sada već pokojnog Alija Hamneija i da je tokom godina bio glavni pregovarač Irana sa Sjedinjenim Američkim Državama i glavni arhitekta približavanja Kini. Od početka ove godine njegova javna aktivnost je značajno porasla, dok je uticaj predsjednika Mahmuda Pezeškijana oslabio, uključujući i diplomatske posjete poput one u Moskvu gdje je Larijani putovao umjesto Pezeškijana.

Kandidati za nasljednika

Prije nego što je ubijen, Hamnei je imenovao četiri potencijalna nasljednika za svaku ključnu funkciju u vojsci i vladi.

Uz Larijani, u ovom užem krugu nalaze se glavni vojni savjetnik Jahja Rahim Safavi, predsjednik parlamenta Mohamed Bager Halibaf i šef kabineta vrhovnog vođe Ali Asgar Hedžazi. Takođe je formirano Nacionalno odbrambeno vijeće, koje koordiniše vojnu i bezbjednosnu strategiju.

Stručnjaci navode da se u Iranu razmišlja o „iranskoj Delsi“ – vođi unutar režima koja bi mogla obezbijediti kontinuitet vlasti i obnoviti kontakte sa Sjedinjenim Američkim Državama, slično kao što je Delsi Rodrigez preuzela Venecuelu nakon hapšenja Nikolasa Madura.

Trenutno se Larijani smatra najvjerovatnijim kandidatom za ovu ulogu, dok predsjednik parlamenta Halibaf i bivši predsjednik Hasan Rohani takođe uživaju određenu podršku unutar režima i potencijalno među međunarodnim partnerima.

Upravo njegova sposobnost kombinovanja vojnih, političkih i diplomatskih funkcija čini Laridžanija ključnom figurom u trenutnoj krizi i glavnim kandidatom za stabilizaciju Irana u slučaju nestabilnosti režima.