Kaznene ekspedicije u zaboravljenoj zemlji užasa, broj mrtvih u novom ratu premašio 200.000

Nove žrtve sukoba u Darfuru, dijelu Sudana u kojem besomučno ubijanje traje duže od dvije decenije, rezultat su sukoba plemena Salamat i Beni Halba, čija se netrpeljivost nekako utopila u sveopšti haos nastao zbog borbe za prevlast dvojice generala – nekadašnjeg goniča kamila Muhameda Hamdana i komandanta sudanske vojske generala Abdela Fataha el Burhana.

Tijela desetina seljana ostala su razbacana pored uništenih kuća, jer su se njihove porodice razbježale ili posakrivale, strahujući od novih zasjeda. Neprestani sukobi i sveopšta bježanija doveli su, posljednjih sedmica, i do izbijanja epidemije kolere, od koje je umrlo bezmalo 80 ljudi.

Ubijanje i bolesti, tvrde sudanski aktivisti, predstavljaju dimnu zavjesu za šverc zlata, koje se na najrazličitije načine vadi iz improvizovanih rudnika i koje se u desetinama tona prenosi na Zapad i u arapske države.

Prema podacima švajcarske fondacije Svisejd, u prethodnih deset godina iz Sudana je prošvercovano najmanje 400 tona zlata, kojima suparničke vojske finansiraju rat. Sudanski izvori tvrde da je količina pokradenog zlata dramatično veća.

Gonič kamila protiv generala

Odlazak autokratskog lidera Omara el Bašira, zbačenog poslije serije demonstracija 2019. godine, označio je početak borbe za dominaciju lidera armije i Snaga za brzu intervenciju, što je ionako krhku državu dovelo na ivicu propasti.

El Baširov štićenik i bivši gonič kamila Muhamed Hamdan, optuživan da je tokom darfurske krize predvodio kaznene ekspedicije u kojima je stradalo oko 300.000 ljudi, prvi je uletio u politički vakuum i samoproglasio se prodemokratskim liderom sa jasnom željom da ubuduće predvodi Sudan.

Gotovo istovremeno uspostavio je prilično maglovite odnose sa ruskom kompanijom „Vagner“, čiji su plaćenici obezbjeđivali rudnike zlata u Sudanu i oružjem snabdijevali oko 70.000 vojnika koliko pod komandom ima general Hamdan.

Tokom krize u Darfuru bio je komandant milicije „Džanjavid“, koja se smatra odgovornom za seriju zločina u toj sudanskoj provinciji, kao i za napade na pristalice opozicije, kada su njegovi vojnici upadali u kampove aktivista koji su bili protiv prelaznih rješenja i za hitno uspostavljanje demokratije.

Tokom obračuna sa pristalicama opozicije u Kartumu je ubijeno najmanje 120 ljudi, čija su tijela pobacana u Nil, dok su pripadnici Snaga za brzu intervenciju optuživani za silovanja, mučenja i brojna druga zlodjela.

Poslije ovih akcija učestvovali su u ratovima u Libiji i Jemenu, gdje su bili dio koalicionih snaga koje je finansirala Saudijska Arabija.

Njegov najveći rival, komandant sudanske vojske general Abdel Fatah el Burhan, već godinama je centralna ličnost u političkom životu Sudana, iako njegova biografija prije 2019. godine uključuje i ulogu u darfurskoj krizi, pošto je u jeku pokolja bio komandant vojnih jedinica raspoređenih na teritoriji te provincije.

Poput glavnog rivala, iskoristio je slabljenje moći El Bašira, pa je poslije serije prevrata zasio na mjesto prvog čovjeka Sudana, vremenom pojačavajući uticaj na sve sfere života u toj državi.

Aprilski pokolj u El Faširu

„Zabrojao sam se pošto sam ubio oko 200 ljudi, moraću da počnem od nule“, hvalio se na „Tik-toku“ Taha, jedan od komandanata sudanskih Snaga za brzu intervenciju odgovornih za masakr civila u nekadašnjoj prijestonici El Faširu.

Iz obruča Snaga za brzu intervenciju generala Muhameda Hamdana, kroz ulice prekrivene leševima, uspjelo je da pobjegne najmanje 50.000 ljudi, ali je i pet mjeseci poslije pada El Fašira u improvizovanim zatvorima i u užasnim uslovima zadržano oko 2.500 ljudi, uključujući i 900 zarobljenih pripadnika sudanske vojske.

Na pet lokacija na poljima oko grada, na satelitskim snimcima odmah je uočena „crvenkasta promjena boje“, kao i „forme koje odgovaraju ljudskim tijelima“, razbacanim oko vozila Snaga za brzu intervenciju.

Svijet

Krv se vidi iz svemira, masakr u zemlji koja nikoga ne interesuje

„Činjenica da je krv bila vidljiva iz svemira zaokupila je pažnju svjetske javnosti“, rekla je Šona Luis iz Centra za prevenciju masovnih zločina, ali se ta pažnja, nažalost, poslije nekoliko dana vratila na ratišta Bliskog istoka i Ukrajine.

Od tada je poimenično popisano 6.000 žrtava ovog pokolja, dok sudanski aktivisti tvrde da je broj žrtava bar deset puta veći.

U posljednje tri godine u Sudanu je ubijeno oko 200.000 ljudi, dok je oko 12 miliona pobjeglo od užasa rata. Od 2003. do 2008. godine u Darfuru je ubijeno oko 300.000 ljudi, dok je registrovano 2,5 miliona izbjeglica. Međunarodni krivični sud podigao je optužnicu protiv Omara el Bašira.

(RTS)