Naučnici su otkrili koja je decenija života najiscrpljujuća

Razlog nije samo starenje, već kombinacija suptilnih bioloških promjena koje se dešavaju istovremeno sa vrhuncem života, posla i roditeljskih obaveza, piše Dejli mejl.

Profesorka Spir objašnjava da se umor u srednjim godinama može opisati kao „nesklad između biologije i potreba“. „Naša tijela i dalje mogu da proizvedu dovoljno energije, ali to čine pod drugačijim uslovima nego u mlađem odraslom dobu, kada su potrebe za tom energijom često najveće“, kaže ona. Dobra vijest je da su biološke neravnoteže koje iscrpljuju energiju uglavnom privremene i da mnogi ljudi doživljavaju novi nalet vitalnosti u kasnijem životu.

Zašto su dvadesete godine bile lakše?

Kada se neko osvrne na svoje dvadesete godine, često stiče utisak da bi njegovo tijelo moglo da podnese skoro sve. Manje sna, ostajanje napolju do kasno i neredovno vježbanje nisu imali nikakve ozbiljne posljedice. Nauka o starenju potvrđuje ovaj utisak. „U dvadesetim godinama, tijelo je biološki izuzetno prilagodljivo“, objašnjava profesor Spir. „Obnavljanje mišića je brže, inflamatorne reakcije su kraće, a proizvodnja energije na ćelijskom nivou je efikasna i obilna.“

Mitohondrije, dijelovi ćelija odgovorni za proizvodnju energije, tada rade efikasnije i sa manje štetnih nusproizvoda. „Kada imate više energije na raspolaganju, tijelo 'plaća' manje, pa loš san, kasno ostajanje napolju ili intenzivan trening imaju blaže posljedice“, dodaje Spir.

Promjene koje donose četrdesete

Do 40. godine, male promjene počinju da remete ovaj delikatno uravnoteženi sistem. Od kasnih 30-ih, mišićna masa prirodno opada, osim ako se ne održava redovnim treningom snage. Sa manjom mišićnom masom, svakodnevni pokreti zahtijevaju više energije nego ranije.

Istovremeno, mitohondrije postaju manje efikasne, što znači da je manje energije dostupno i da se proizvodi više inflamatornih nusproizvoda. Zbog toga oporavak „skuplji“ za tijelo, pa kasne noći ili stresni periodi koji nisu bili problem u dvadesetim godinama sada ostavljaju vidljiviji trag.

Pogoršanje kvaliteta sna

Jedna od najvećih promjena u četrdesetim godinama je kvalitet vašeg sna. U dvadesetim godinama san je dublji i efikasniji, pa čak i kratka pauza može donijeti osjećaj potpune obnove. Kako starite, sistemi koji omogućavaju dubok san postaju osjetljiviji.

„Hormonske promjene, posebno fluktuacije estrogena i progesterona kod žena tokom perimenopauze, direktno utiču na dijelove mozga koji regulišu dubinu sna i tjelesnu temperaturu. Zbog toga je teže održavati sporotalasni, regenerativni san“, kaže profesor Spir. Istovremeno, reakcija tijela na stres je izraženija, pa nivo kortizola ima tendenciju da raste, a ne da pada noću. Rezultat je plići i fragmentiraniji san, što znači da se ljudi bude umorniji, iako su proveli isto toliko vremena u krevetu.

Vrhunac životnih obaveza

Sve ove biološke promjene se dešavaju upravo u vrijeme kada su mentalni zahtijevi najveći. Istraživanja pokazuju da je srednje doba često vrijeme najintenzivnijeg kognitivnog i emocionalnog naprezanja, jer ljudi preuzimaju odgovorne radne uloge dok istovremeno brinu o djeci ili starijim članovima porodice.

Pošto mentalni rad i stalno prebacivanje sa jedne obaveze na drugu troši energiju koliko i fizički napor, mnogi ljudi se osjećaju potpuno iscrpljeno čak i ako se nisu fizički naprezali.

Umor nije isti za svakoga

Profesorka Spir naglašava da proces starenja nije isti za sve. „Umor u srednjim godinama je često rezultat nagomilanog stresa, a ne samo hronološke starosti“, ističe ona.

Zdravlje

Mali znakovi koji pokazuju da ne pijete dovoljno vode: Većina misli da je u pitanju umor

„Dvije osobe istih godina mogu imati potpuno različite nivoe energije, u zavisnosti od zahtijeva svog života.“

Novi nalet energije u šezdesetim godinama

Dobra vijest je da se nivoi energije često stabilizuju u šezdesetim godinama, a kod nekih čak i povećavaju, iako fizičke sposobnosti postepeno opadaju. Stres je manji, profesionalne obaveze su lakše, a obrasci spavanja su redovniji.

Mitohondrije se mogu prilagoditi čak i u kasnijim godinama, a njihova funkcija se poboljšava redovnim treningom snage. Istraživanja pokazuju da ljudi u šezdesetim i sedamdesetim godinama mogu povećati snagu, ubrzati metabolizam i osetiti povećanje energije već nakon nekoliko mjeseci treninga.

Kako da pomognete sebi

Na kraju, profesor Spir savetuje: „Cilj nije pokušati povratiti energiju dvadesetogodišnjaka, već zaštititi tijelo i dati prioritet oporavku. To uključuje redovan odlazak na spavanje, trening snage radi očuvanja mišićne mase, aktivno upravljanje stresom i uravnoteženu ishranu, posebno dovoljan unos proteina.“