Broj slučajeva malih boginja naglo raste: Krivi smanjenje vakcinacije i dezinformacije

Do početka vijeka, virus je bio pod kontrolom. Stručnjakinja za javno zdravlje Džesika Štajer, osnivačica platforme Unbiased Science, prisjetila se ranijih uspjeha. „Iskorenili smo male boginje 2000. godine nakon decenija napornog rada u javnom zdravstvu. To je bilo ogromno dostignuće za sistem“, rekla je Štajer. „Sada vidimo kako taj napredak nestaje.“

Status eliminacije bolesti potvrđen je 2011. godine, ali od tada nije sprovedena nova revizija.

Šta znači status eliminacije?

Status eliminacije malih boginja ne znači da je virus potpuno nestao sa teritorije zemlje. „To znači da se virus ne širi nekontrolisano“, objasnio je Štajer. „Slučajevi će se i dalje javljati jer su male boginje uvijek na dohvat ruke, ali uspijevamo da ih brzo obuzdamo.“

Eliminacija se definiše kao odsustvo endemskog prenošenja, ili kontinuiranog širenja unutar zajednice, tokom perioda dužeg od 12 mjeseci, pod uslovom da je na snazi efikasan sistem nadzora. Stručnjaci upozoravaju da situacija u SAD više ne ispunjava ove kriterijume.

Svijet

Virus Zapadnog Nila potvrđen u pet evropskih zemalja

Tim za praćenje malih boginja Univerziteta Džons Hopkins (JHU) kaže da je većina od 2.295 slučajeva prijavljenih ove godine rezultat lokalnog prenošenja unutar pojedinačnih država. Samo mali broj slučajeva je uvezen iz drugih država ili inostranstva.

Gubitak statusa sve vjerovatniji

Panamerička zdravstvena organizacija, regionalna kancelarija Svjetske zdravstvene organizacije za Ameriku, planira da preispita status eliminacije malih boginja u regionu u novembru.

U svjetlu ovih dešavanja, istraživački tim iz Bostonske dječje bolnice i Medicinskog fakulteta Harvard nedavno je objavio svoju procjenu u časopisu „The Lancet“. „S obzirom na trenutni epidemiološki kontekst, veoma je vjerovatno da će Sjedinjene Države izgubiti status zemlje bez malih boginja do 2026. godine“, navodi se u njihovom radu.

Pad obuhvata vakcinacijom kao ključni uzrok

Došlo je do nacionalnog pada stope vakcinacije protiv malih boginja (MMR), zauški i rubeole (RR) među školskom djecom u posljednjih pet godina, a Loren Gardner, članica tima za praćenje malih boginja Univerziteta JHU, kaže da je to koren problema.

„Podaci jasno pokazuju da se nevakcinisane osobe zaražavaju dramatično češće nego vakcinisane osobe“, kaže Gardner.

Ona dodaje da je činjenica da je pad stope vakcinacije geografski grupisan važnija od nacionalnog prosjeka. „Stotine američkih okruga i zajednica su daleko ispod praga kolektivnog imuniteta od 95 procenata“, objašnjava Gardner, koji je takođe vodio razvoj dobro poznate platforme za praćenje bolesti COVID-19 Univerziteta JHU.

„Status eliminacije zahtjeva da pokrivenost vakcinacijom bude iznad 95 procjenata na nivou lokalne zajednice, ne samo na državnom ili nacionalnom nivou. Prosjeci mogu biti obmanjujući. Država koja je generalno bezbjedna može imati zajednice koje su znatno ispod praga, i tu nastaje rizik od epidemije“, zaključuje Gardner.

Šta je potrebno za preokret?

Stručnjaci se slažu da ako Sjedinjene Države žele da povećaju pokrivenost vakcinacijom i vrate se na status zemlje bez malih boginja, moraju da se pozabave problemom oklevanja prema vakcinaciji, što je zadatak koji otežava sve veći broj država koje olakšavaju ukidanje obaveznih zahtjeva za vakcinaciju za upis u školu.

„Pad obuhvata vakcinacijom je glavni pokretač svega“, ističe Štajer. Ona kaže da situaciju dodatno komplikuje nekoliko faktora.

Svijet

Od ebole preminulo gotovo 1.000 osoba

„Države proširuju izuzeća, agencije javnog zdravlja gube osoblje i resurse za brzo praćenje i reagovanje, a dezinformacije se šire u zajednicama i na društvenim mrežama što odvraća ljude od vakcinacije, jedinog alata koji to može spriječiti.“ Štajer procjenjuje da bi moglo da prođe godinama dok se ne obnovi pokrivenost vakcinacijom i vrati status.

Loren Gardner dodaje da je finansiranje javnog zdravstva neophodno za brže otkrivanje i reagovanje na epidemiju, ali i za dugoročno očuvanje statusa. „Javno zdravstvo i njegovi resursi su uglavnom reaktivni, a ne proaktivni. Međutim, održavanje statusa eliminacije zahtjeva visoku vakcinaciju čak i tokom mirnih godina, kada nema epidemija“, zaključuje Gardner.

(indeks)