Riješena misterija stara milionima godina

To je pokazalo novo naučno istraživanje. Naučnici su utvrdili da su prije oko 5,4 miliona godina preko današnje Turske i Sirije tekle dvije velike reke, Paleo-Karasu i Paleo-Murat, koje su se ulivale u tadašnji Mediteran.

Kasnije su tektonski procesi promijenili njihove tokove, što je na kraju dovelo do njihovog spajanja i formiranja današnjeg Eufrata.

Svijet

Pravo čudo kod Praga: Preživeo "nemoguće" nakon sudara kamiona

Prema rezultatima studije, Paleo-Murat je promijenio pravac prije oko 3,6 miliona godina, dok je Paleo-Karasu preusmjeren približno 800.000 godina kasnije. Obje rijeke su potom počele da teku ka jugoistoku, prema Persijskom zalivu, čime je nastao savremeni tok Eufrata.

Eufrat je zajedno sa rekom Tigar omogućio nastanak plodnog područja Mesopotamije, istočnog dijela Plodnog polumjeseca, regiona koji se često naziva "kolijevkom civilizacije“.

Upravo su zahvaljujući ovim rekama civilizacije poput Sumerana i Asiraca prije oko 6.000 godina razvile poljoprivredu, gradove i složena društva.

Kako prenosi "Lajv Sajens", istraživanje objavljeno u časopisu "Nejčur Geosajens" donosi do sada najdetaljnije objašnjenje porijekla Eufrata i razrešava dugogodišnje naučne rasprave o tome da li je ova rijeka nastala iz jednog ili više drevnih vodotokova.

"Savremeni pejzaž na kopnu, zajedno sa sedimentima zakopanim ispod mora, i dalje čuva jasne tragove drevnog Eufrata. Da Paleo-Murat i Paleo-Karasu nisu promijenili svoje tokove i spojili se kada jesu, nije jasno da li bi se Plodni polumjesec razvio na način na koji ga danas poznajemo“, rekao je vodeći autor studije Endrju Madof, viši seizmički stratigraf u kompaniji "Ševron".

Hronika

Marko (30) se prevrnuo na kvadu i preminuo na licu mjesta: Tuga kod Prijepolja

Istraživači su koristili seizmičke podatke, satelitske snimke i geološke mape kako bi rekonstruisali istoriju rijeke. Posebno su analizirali naslage stare između pet i šest miliona godina pronađene uz obale Libana i Turske, koje su otkrile tragove dvije drevne rijeke.

Ove rijeke tekle su tokom i neposredno nakon takozvane Mesinske krize saliniteta, perioda koji je trajao oko 700.000 godina, kada je zbog tektonskih procesa najveći dio Mediterana gotovo presušio. Kada se more ponovo napunilo prije oko 5,33 miliona godina, potopilo je kanale i sedimente koje su ostavile Paleo-Karasu i Paleo-Murat, a upravo su ti tragovi danas omogućili naučnicima da rekonstruišu njihovu istoriju.

"Praktično smo pratili zakopane otiske drevnog Eufrata ispod mora i povezivali ih sa mjestima gdje se isti tragovi ponovo pojavljuju na kopnu", objasnio je Madof.

Naučnici su dodatno analizirali pomeranja duž rasjeda i posljedice drevnih zemljotresa kako bi utvrdili kada su se promjene tokova dogodile. Prema njihovim procjenama, obje rijeke bile su veće od današnjeg Nila prije nego što su se spojile u jedinstveni sistem.

Svijet

Tramp najavio učešće na samitu G7 u Francuskoj

Istraživanje ukazuje i na mogući značaj ovih rijeka za migracije životinja i ranih ljudi. Položaj velikih riječnih sistema određivao je dostupnost vode na putu između Afrike i Levanta, što je moglo da utiče na kretanje brojnih vrsta tokom miliona godina.

"Razumijevanje načina na koji je nastao Eufrat pomaže nam da bolje shvatimo kako velike promjene u raspodjeli vode mogu da preoblikuju pejzaže i stvore uslove neophodne za razvoj života“, zaključio je Madof, prenosi "Nin".