Sutra su ovi poslovi zabranjeni: Vjeruje se da kršenje običaja na ovog sveca donosi nesreću i nevrijeme

Za ovaj dan vezuju se brojna narodna verovanja i običaji, uglavnom povezani sa prirodom, zemljom i poštovanjem sila koje su naši preci smatrali moćnijim od čovjeka. Upravo zbog toga praznik Svetog Vartolomeja predstavlja zanimljiv spoj hrišćanske tradicije i narodnih predanja koja su opstala do danas.

Ko su bili Sveti Vartolomej i Varnava?

Sveti apostol Vartolomej, poznat i kao Natanailo iz Jevanđelja po Jovanu, bio je jedan od dvanaestorice Hristovih apostola. Prema predanju, propovedao je hrišćanstvo širom Azije, Indije i Jermenije.

Narodna predanja govore da je njegovom molitvom bila umrtvljena ogromna zmija koju su neznabošci obožavali kao božanstvo. Takođe se veruje da je iscelio ćerku jermenskog cara, zbog čega je stekao veliki ugled među narodom, ali i neprijatelje koji su ga na kraju koštali života.

Društvo

Vratolomije: Običaji kažu - ovo nikako nemojte da radite!

Sveti Varnava nije bio među dvanaestoricom apostola, ali je zbog svog doprinosa širenju hrišćanstva dobio apostolski čin. Bio je jedan od najbližih saradnika apostola Pavla i među prvim propovednicima koji su hrišćansku veru širili među nejevrejskim narodima.

Zajedno su osnivali prve hrišćanske zajednice i širili Jevanđelje u vreme kada je ispovedanje nove vere nosilo veliki rizik.

Vjerovanje koje se vekovima prenosi

U srpskoj narodnoj tradiciji Sveti Vartolomej smatra se zaštitnikom usjeva i plodnosti zemlje. Zbog toga se za njegov praznik vezuje jedno od najpoznatijih vjerovanja - da tog dana ne treba raditi na njivi niti obrađivati zemlju.

Posebno se izbjegava oranje, kopanje i drugi teški poljski poslovi, jer se vjerovalo da bi kršenje ovog pravila moglo da izazove oluje, grad ili poplave koje bi uništile letinu.

U pojedinim krajevima Srbije postojalo je i pravilo da se djeca tog dana ne kupaju u rekama niti penju na visoko drveće, kako bi se izbegle nezgode i sačuvala harmonija između čovjeka i prirode.

Dan za mir, molitvu i zahvalnost

Iako za ovaj praznik nije propisan post, narodna tradicija savjetuje uzdržanost, smirenost i molitvu. Vjerovalo se da je ovo dan kada treba zastati, zahvaliti na plodovima zemlje i izbjeći svađe, teške reči i preterivanja.

Možda upravo zbog toga Sveti Vartolomej i danas nosi simboliku predaha usred leta - podsećanje da nije svaki dan namenjen radu i žurbi, već da postoje trenuci kada je potrebno stati i oslušnuti prirodu oko sebe.

Iako se običaji razlikuju od kraja do kraja, praznik Svetih apostola Vartolomeja i Varnave ostao je dio narodnog pamćenja kao datum koji označava poštovanje prirodnog ritma života, ali i vekovne tradicije koja se prenosi s koljena na koljeno.

(Ona.rs)