Hrvatska na vrhu Evropske unije po poskupljenju hrane

Najnoviji podaci Evrostata za drugi kvartal otkrivaju gdje je ispunjena statistika pojeftinjenja, a koje su zemlje zabilježile najveća poskupljenja hrane i poljoprivredne proizvodnje.

Talas pojeftinjenja na nivou Evropske unije

U drugom tromjesečju (period od aprila do juna), cijene poljoprivrednih proizvoda na nivou EU pale su za 5,8 odsto u odnosu na isti period prošle godine. Ovo predstavlja treće tromesečje zaredom kako cijene bilježe pad, i to nešto snažnije nego na početku godine.

U čak 20 članica EU cijene su bile niže nego lani. Najveći pad zabilježen je u sljedećim zemljama:

Danska: pad od 17,2%

Irska: pad od 16,2%

Letonija i Estonija: pad od 14,5%

Kada je riječ o osnovnim prehrambenim proizvodima u EU, najviše je pojeftinilo mleko (16,6%), a slijede svježe voće sa prosječnim padom od 8,3% i žitarice sa 5,6%. Sa druge strane, svježe povrće je u pomenutom periodu u prosjeku poskupjelo za 6,4%, dok su jaja zabeležila blagi rast cijene od 1,7%.

Hrvatska i Malta na čelu liste po poskupljenju hrane

Mimo opšteg evropskog trenda pojeftinjenja, Hrvatska je sa Maltom podijelila prvo mjesto u EU po najvećem poskupljenju poljoprivrednih proizvoda u drugom kvartalu, sa rastom od 3,9 odsto u odnosu na isti period prošle godine. Ipak, ovaj rast je blaži u poređenju sa početkom godine, kada su cijene bile više za 8,6 procenata. Pored njih, rast cijena bilježe i Kipar (3,5%), Finska (2,9%), kao i Portugal, Grčka i Rumunija, piše Poslovni.

U Hrvatskoj su zabilježena sljedeća kretanja cijena u odnosu na isti period prošle godine:

Pasulj: drastičan skok od gotovo 25% tokom prolećnih meseci.

Ekonomija

Novo poskupljenje goriva u Srpskoj

Sveže povrće: poskupljenje od 7,8% (nakon pada od 12% u prvom kvartalu).

Jaja: poskupljenje od 7,7%.

Sveže voće: rast cena od oko 4% (što je duplo sporiji rast nego na početku godine).

Oštar skok ulaznih troškova za poljoprivrednike

Nakon stabilnosti tokom 2025. godine i u prvom kvartalu ove godine (kada su bili manji za 0,4%), troškovi dobara i usluga za poljoprivrednu proizvodnju u EU porasli su u drugom kvartalu za 4,7 odsto.

Ovaj skok je prvenstveno uzrokovan visokim cenama energenata i đubriva na nivou Unije:

Energija i maziva: skuplji za 22%, uz skok cijena motornih goriva od čak 33,1%.

Vještačka đubriva i poboljšivači zemljišta: poskupljenje od 13,4% (kombinovana NPK đubriva poskupela su za 10,96%).

Eksplozija troškova goriva u Hrvatskoj

Ulazni troškovi u poljoprivredi porasli su u svim članicama EU. Najveći rast zabilježile su Litvanija (16,4%), Rumunija (11,7%), Letonija (9,7%) i Finska (9,0%).

Hrvatska zauzima peto mjesto u EU po rastu ulaznih troškova sa skokom od 8,7 odsto (dok su u prvom kvartalu troškovi još bili u padu za 2,3%). Glavni razlog za ovaj pritisak je drastičan skok cijena goriva

Motorna goriva za poljoprivrednike u Hrvatskoj: poskupjela su za čak 84,5% u odnosu na isti period prošle godine.

Vještačka đubriva: skuplja za 14,7% u prosjeku (NPK đubriva skočila za 16%).

Na drugoj strani spektra, najblaži rast ulaznih troškova zabilježen je u Mađarskoj i Portugalu (po 1,2%), te na Malti (1,5%).