Čeka li nas najtoplija godina u istoriji?

Svjetska meteorološka organizacija objaviće nove informacije o El Ninju u utorak.

Scena

Životna priča frontmena benda Lavina: Nije bilo lako...

El Ninjo i njegova hladnija „sestra“ La Ninja su dvije faze prirodnog klimatskog obrasca u tropskom Pacifiku poznatog kao El Ninjo–južna oscilacija (ENSO).

Peruanski i ekvadorski ribari skovali su termin El Ninjo („dječak“ ili „dijete Hristos“) u 19. vijeku zbog pojave neobično tople okeanske struje pored obale koja im je smanjivala ulov neposredno prije Božića. Naučnici su izabrali ime La Ninja („djevojčica“) kao suprotnost El Ninju. Između ova dva događaja postoji „neutralna“ faza.

El Ninjo može da oslabi stalne pasatne vjetrove koji duvaju od istoka ka zapadu preko tropskog Pacifika, utičući na vremenske prilike djelovanjem na kretanje tople vode širom ovog ogromnog okeana.

Ovo slabljenje zagrijava obično hladnije centralne i istočne dijelove okeana, mijenjajući padavine iznad ekvatorijalnog Pacifika i obrasce vjetrova širom svijeta. Višak toplote na površini Pacifika oslobađa energiju u atmosferu koja može privremeno da podigne globalne temperature, zbog čega su godine El Ninja često među najtoplijim u istoriji.

Hronika

Sin Snežane Đurišić izašao iz bolnice: I dalje ima vidljive povrede od stravičnog maltretiranja

- Pod jednakim ostalim uslovima, tipičan El Ninjo obično izaziva privremeno povećanje prosječne globalne temperature za oko 0,1°C do 0,2°C - rekao je za AFP Net Džonson, meteorolog iz NOAA.

El Ninjo se javlja na svakih dvije do sedam godina. Obično dovodi do sušnijih uslova u jugoistočnoj Aziji, Australiji, južnoj Africi i sjevernom Brazilu, a do vlažnijih uslova na Rogu Afrike, u južnim dijelovima Sjedinjenih Država, Peruu i Ekvadoru.

Još jedan rekord?

Posljednji El Ninjo dogodio se 2023. i 2024. godine, doprinijevši tome da 2023. bude druga najtoplija godina u istoriji, a 2024. apsolutni rekorder.

Karlo Buontempo, direktor Servisa za klimatske promjene Kopernik Evropske unije, rekao je za AFP u januaru da bi 2026. mogla biti „još jedna rekordna godina“ ako se El Ninjo pojavi.

Hronika

Vlasnik ugledao lopova u radnji, pa pucao na njega

- Međutim, uticaj El Ninja bio bi veći 2027. nego 2026. godine ako se on razvije u drugoj polovini ove godine - rekao je Tido Semler, klimatski naučnik iz Nacionalne meteorološke službe Irske.

- Potrebno je vrijeme da globalna atmosfera reaguje na El Ninjo. Ipak, postoji rizik da 2026. bude najtoplija godina u istoriji čak i bez El Ninja, zbog trenda globalnog zagrijavanja. Godina 2027. suočila bi se sa povećanim rizikom da postane rekordno topla ako se El Ninjo razvije u drugoj polovini 2026. godine - rekao je Semler za AFP.

Posljednja epizoda La Ninje bila je relativno slaba i kratkotrajna; počela je u decembru 2024. i trebalo bi da uđe u neutralnu fazu tokom perioda između februara i aprila.

La Ninja hladi istočni Tihi okean u periodu od otprilike jedne do tri godine, stvarajući suprotne efekte na globalne vremenske prilike u odnosu na El Ninjo. Ona dovodi do vlažnijih uslova u dijelovima Australije, jugoistočne Azije, Indije, jugoistočne Afrike i sjevernog Brazila, dok uzrokuje sušnije uslove u dijelovima Južne Amerike.

La Ninja nije spriječila 2025. godinu da bude treća najtoplija u istoriji mjerenja.

Svijet

Peskov: Moskva otvorena za pregovore

Nova računica

NOAA je u februaru usvojila novi način određivanja El Ninjo i La Ninja. Stari Okeanski indeks Ninja (ONI) upoređivao je tromjesečnu prosječnu temperaturu površine mora u jednom regionu Pacifika sa tridesetogodišnjim prosjekom u istoj oblasti. Međutim, pošto se okeani ubrzano zagrijavaju, taj stari tridesetogodišnji prosjek može biti zastario.

Nova metoda, Relativni okeanski indeks Ninja (RONI), poredi koliko je istočni-centralni Pacifik topao ili hladan u odnosu na ostatak tropskih predjela. NOAA je saopštila da je RONI „jasniji i pouzdaniji način“ za praćenje El Ninja i La Ninje u realnom vremenu.