Kako će ih platiti? Ukrajina kupila 16 "rafala", planirana nabavka još 100 komada

Ovi avioni, koji čine okosnicu francuskog ratnog vazduhoplovstva, trebalo bi da budu ključni dio buduće ukrajinske flote u periodu nakon rata, uz švedske lovce „Gripen E“.

Vijest je objavljena u okviru zajedničke deklaracije sa Francuskom, u kojoj se pominju nabavka sistema protivvazduhoplovne odbrane SAMP/T NG i licencna proizvodnja krstarećih raketa „Storm Šedou“/„SKALP“ u Ukrajini, piše Kijev post.

Detalji sporazuma i finansiranje

Kancelarija je objasnila da je kupovina ovih letjelica, koje su dio planirane ukupne nabavke od 100 komada, obuhvaćena sporazumom potpisanim u novembru 2025. godine. Nabavka će se finansirati putem zajma Evropske unije za podršku Ukrajini, u iznosu od 90 milijardi evra za period 2026–2027. godine, kao i putem „bilo kojih drugih izvora finansiranja“.

Naoružanje i isporuka

Avion će biti isporučen sa neodređenom količinom naoružanja, a isporuke se očekuju čim ukrajinski piloti završe obuku.

„Naoružanje vazduh-zemlja i vazduh-vazduh – uključujući AASM (modularno oružje vazduh-zemlja), laserski vođene rakete protiv dronova i rakete MIKA i METEOR – biće isporučeno u skladu sa stupanjem aviona u operativnu upotrebu“, navodi se u saopštenju.

„Svaki avion Rafal biće opremljen naoružanjem u količinama dogovorenim tokom konsultacija između bilateralnih tehničkih timova“, dodaje se.

Šta francuski lovac donosi ukrajinskom ratnom vazduhoplovstvu?

Daso Rafal je francuski višenamjenski lovac koji bi, ako bi bio integrisan u ukrajinsko ratno vazduhoplovstvo, podigao njegove borbene sposobnosti na najviše zapadne standarde.

To je visoko manevarski, dvomotorni, jednosjedni avion sposoban za obavljanje širokog spektra misija – od uspostavljanja vazdušne nadmoći i operacija dubokih udara do bliske vazdušne podrške, protivbrodskih operacija, pa čak i nošenja nuklearnog oružja.

Napredna elektronika kao ključna prednost

Dizajn aviona „Rafal“ prepoznatljiv je po delta krilu sa prednjim kanardima, koji zamjenjuju klasične horizontalne stabilizatore na repu, ali njegova prava snaga leži u naprednim sistemima za obradu i fuziju podataka.

To uključuje integrisanu modularnu avioniku (IMA) i modularnu jedinicu za obradu podataka, koje funkcionišu u sprezi sa radarom Tales RBE2 AA – višenamjenskim sistemom sa aktivnim elektronskim skeniranjem (AESA). Pored toga, integrisani odbrambeni sistem SPEKTRA omogućava avionu da samostalno izvodi misije suzbijanja neprijateljske protivvazduhoplovne odbrane (SEAD), što predstavlja ključnu sposobnost u savremenim sukobima.

Izazovi za avione četvrte generacije

Kao i drugi avioni u rusko-ukrajinskom sukobu, „Rafal“ predstavlja platformu četvrte generacije, što znači da prilikom njegovog projektovanja nisu primijenjene tehnologije za smanjenje uočljivosti (tzv. „stelt“ tehnologije). U vrijeme kada se razvijala ova generacija lovaca i bombardera, računarska snaga nije bila dovoljna za projektovanje platforme koja bi istovremeno bila izuzetno pokretljiva, aerodinamički efikasna i teško uočljiva za radare.

S druge strane, lovački avioni pete generacije, poput američkih F-22A i F-35A/B/C i bombardera B-2, projektovani su između kraja osamdesetih i početka dvijehiljaditih godina sa primarnim ciljem smanjenja uočljivosti. Shodno tome, mogu da djeluju sa znatno manjim rizikom u blizini najsavremenijih sistema protivvazduhoplovne odbrane, piše Indeks.

Avioni poput F-16, Gripena i Rafala, kao i postojeći MiG-29 i Su-27, i dalje moraju da se oslanjaju na druge metode, poput podrške specijalizovanih platformi za suzbijanje protivvazduhoplovne odbrane, kako bi izbjegli prijetnje koje predstavljaju najmoderniji ruski sistemi.

Okosnica budućeg ratnog vazduhoplovstva

Rafali čine okosnicu francuskog ratnog vazduhoplovstva. Očekuje se da će činiti okosnicu budućeg ukrajinskog ratnog vazduhoplovstva (nakon završetka rata), zajedno sa zapadnim avionima koji su već u upotrebi, poput američkog F-16 i francuskog „Miraža“, kao i lovcima najnovije generacije „Gripen E“, nabavljenim u junu ove godine.