Otkriven mehanizam koji jača kosti: Mogao bi da promijeni liječenje osteoporoze

Studija iz 2025. godine, koju su sproveli naučnici sa Univerziteta u Lajpcigu i Univerziteta Šandong, identifikovala je ćelijski receptor GPR133 kao ključni za gustinu kostiju, izvještava Science Alert .

Ključni ćelijski receptor

Osteoporoza nastaje kada tijelo ne uspije da zamijeni staru kost novom, što uzrokuje da ona postane krta, lomljiva i teška za zarastanje. Naučnici su se fokusirali na protein GPR133 jer su prethodne studije povezale varijacije u genu koji ga kodira sa gustinom kostiju. Tim je testirao gen na miševima koji su ili bili nokautirani ili aktivirani pomoću hemikalije AP503.

Miševi kojima je nedostajao gen GPR133 imali su slabe kosti, slično simptomima osteoporoze. Međutim, kada je receptor bio prisutan i aktiviran supstancom AP503, proizvodnja i snaga kostiju su se poboljšale. Supstanca AP503 djeluje kao biološki prekidač koji podstiče osteoblaste, ćelije koje grade kosti, da rade jače. Istraživači su takođe pokazali da se efekat može dodatno pojačati kada se kombinuje sa vježbanjem.

Savjeti

Kako lakše preživjeti alergiju: Važno je reagovati na vrijeme

„Sa supstancom AP503, nedavno identifikovanom kompjuterskim skriningom kao stimulator GPR133, uspjeli smo značajno da povećamo čvrstoću kostiju i kod zdravih i kod osteoporotičnih miševa“, rekla je biohemičarka Ines Libšer sa Univerziteta u Lajpcigu. Iako su rezultati zasnovani na životinjskom modelu, osnovni procesi su vjerovatno slični kod ljudi. „Ako je ovaj receptor oštećen genetskim promjenama, miševi pokazuju znake gubitka gustine kostiju u ranom dobu - slično osteoporozi kod ljudi“, dodala je Libšer.

Ograničenja postojećih terapija

Osteoporoza je ozbiljno stanje koje pogađa milione ljudi širom svijeta. Iako dostupni tretmani mogu usporiti napredovanje bolesti, ne postoji lijek ili izlječenje.

Postojeće terapije često imaju rizične neželjene efekte ili vremenom postaju manje efikasne, zbog čega naučnici stalno traže nove metode za prevenciju i liječenje.

Implantat na bazi krvi za regeneraciju kostiju

Jedno obećavajuće istraživanje iz 2024. godine rezultiralo je razvojem implantata na bazi krvi koji stimuliše prirodni mehanizam zarastanja slomljenih kostiju.

Međunarodni tim naučnika razvio je materijal koji nazivaju „biokooperativni regenerativni“ materijal. On koristi sintetičke peptide kako bi poboljšao strukturu i funkciju barijere koju krv prirodno stvara kada se zgrušava. U testovima na pacovima, pokazalo se da je supstanca nalik gelu – koja se takođe može štampati 3D štampačem – efikasna u popravljanju oštećenja kostiju.

Zdravlje

Potpuno izbacivanje šećera iz ishrane može narušiti zdravlje

„Mogućnost lakog i bezbjednog pretvaranja ljudske krvi u visoko regenerativne implantate je zaista uzbudljiva. Krv je praktično besplatna i može se lako dobiti od pacijenata u relativno velikim količinama“, rekao je biomedicinski inženjer Kozimo Ligorio sa Univerziteta u Notingemu.

Novi hormon za jače kosti

U drugoj studiji iz 2024. godine, tim sa Univerziteta Kalifornije u San Francisku identifikovao je novi hormon kod ženki miševa koji podstiče rast iznenađujuće jakih i gustih kostiju. Hormon, nazvan materinski moždani hormon (MBH), povećao je gustinu, masu i snagu kostiju u testovima sprovedenim na mužjacima i ženkama miševa.

„Kada smo testirali ove kosti, ispostavilo se da su znatno jače nego obično. Nikada nismo uspjeli da postignemo ovakvu mineralizaciju i ishod zarastanja bilo kojom drugom strategijom“, objasnio je biolog matičnih ćelija Tomas Ambrozi sa Univerziteta Kalifornije u Dejvisu.

Budućnost liječenja

Iako su mnoga od ovih otkrića do sada dokazana samo na životinjama i tek treba da budu testirana na ljudima, potencijal budućih lijekova za jačanje kostiju djeluje veoma obećavajuće. Autori studije o receptoru GPR133 nadaju se da bi se budući tretmani mogli koristiti ne samo za jačanje zdravih kostiju, već i za obnavljanje oštećenih, kao u slučajevima osteoporoze kod žena u menopauzi.

„Novodokazano paralelno jačanje kostiju ponovo ističe ogroman potencijal koji ovaj receptor ima za medicinske primjene kod starije populacije“, zaključila je molekularna biologinja Julijana Leman sa Univerziteta u Lajpcigu. Istraživanje je objavljeno u časopisu „Signal Transduction and Targeted Therapy“.

(indeks)