Najnovija žrtva vrelog ljeta u Evropi: Slovenija ostala bez svog simbola

Nekada moćan ledeni masiv izgubio je 93 odsto svoje površine između 1983. i 2003. godine, kada se sveo na manje od jednog hektara pregrejanih stena. Ipak, glečer je nastavio da iznenađuje istraživače koji su strahovali da će uskoro potpuno nestati, opstajući na planini još dvije decenije.

Tokom posljednjih pet godina, u kojima su zabilježene tri najtoplije godine u istoriji mjerenja u Evropi, preostali led se otopio i sveo na nekoliko odvojenih djelova. Do kraja leta posljednji ostatak glavnog ledenog tijela bio je širok svega nekoliko metara. Nove fotografije planinskog područja, snimljene pre i nakon sniježnih padavina ovog mjeseca, potvrđuju da više nema leda.

Matija Zorn, direktor Geografskog instituta "Anton Melik", rekao je da Triglav "zauzima centralno mjesto u slovenačkom nacionalnom identitetu", kao i da nestanak glečera predstavlja gubitak važnog izvora podataka i pokazatelja klimatskih promjena.

"Svake godine znao sam da će leda biti sve manje. Ali svake godine me je iznova šokiralo koliko ga je manje ostalo", rekao je Zorn.

Toplotni talasi, koji su postali još intenzivniji zbog zagađenja izazvanog emisijama ugljenika, opustošili su Alpe i velike bele glečere pretvorili u stenovite pustinje koje naučnici opisuju kao "mjesečeve pejzaže". Prošlog mjeseca švajcarski glaciolozi utvrdili su da je u toj zemlji tokom posljednjih pet godina nestala gotovo petina leda, dok je njegova zapremina samo tokom 2026. godine smanjena za 5,5 odsto.

Svijet

Toplotni talas odnio više od 50.000 ljudi

U Sloveniji, koja se nalazi na jugoistočnom rubu Alpa, glečer Triglav najveći deo svoje površine izgubio je tokom prošlog vijeka. Istorijske fotografije i dokumenti ukazuju na to da se sredinom 19. vijeka prostirao na oko 40 hektara. Do 1946. godine, kada su naučnici prvi put sproveli zvanična mjerenja, njegova površina smanjila se na svega 14 hektara.

Zorn, koji je prva mjerenja na glečeru obavio 2001. godine, rekao je da ga je brzina promena iznenađivala čak i tokom decenija u kojima je glečer opstajao duže nego što se očekivalo. Mjesto na kojem je morao da stavlja dereze kako bi spriječio klizanje pomjeralo se iz godine u godinu, prateći povlačenje leda.

"Topljenje je nevjerovatno, 2002. godine izvadili smo uzorak leda za geohemijsku analizu i bio je dubok oko pet metara. Već naredne godine stajao sam na istom mjestu, ali više nisam bio na ledu, već na steni", ispričao je on.

Nauka i tehnologija

Toplotne oluje sve češće: Sa pet na 102 godišnje

Triglav je najviši vrh Slovenije i ima posebno mjesto u kulturi te zemlje. U narodu postoji očekivanje da bi svaka osoba u zemlji skijaša i planinara bar jednom u životu trebalo da se popne na ovu planinu.

Iako je glečer nestao, naučnici su pronašli led u pećinama ispod Triglava, nakon što je povlačenje glečera otkrilo nove prolaze. Drugi slovenački glečer, na planini Skuta, takođe se smanjio i istanjio, ali je njegov preostali dio bolje zaštićen od sunca nego što je bio glečer Triglav, pa se očekuje da bi mogao da opstane još nekoliko godina.

Zapadna Evropa ove godine pretrpjela je najtoplije ljeto otkako postoje mjerenja. Procenjuje se da je zbog vrućina umrlo najmanje 50.000 ljudi, dok su posljedice pogodile i druge oblasti, od propalih žetvi do prinudnog gašenja elektrana. Naučnici još procjenjuju razmjere štete nanijete ekosistemima, prenosi Telegraf.