Kada i kako bi moglo nestati čovječanstva?

Umjesto toga, istraživači, klimatolozi, biolozi i astrofičari sagledavaju egzistencijalne rizike kroz prizmu vjerovatnoće, istorijskih obrazaca i egzaktnih podataka, navodi Popular Mechanics.

Zdravlje

Koliko šoljica kafe dnevno je bezbjedno za zdravlje?

Ako posmatramo čisto biološku i paleontološku istoriju, prosječan životni vijek jedne vrste sisara na Zemlji iznosi između jedan i dva miliona godina prije nego što izumre ili evoluira u nešto drugo. Budući da je moderna ljudska vrsta Homo sapiens stara tek oko 300.000 godina, naučnici naglašavaju da se nalazimo u samom povoju svog biološkog vijeka, ali da smo razvili tehnologije koje taj vijek mogu drastično skratiti.

Istraživači sa Instituta za budućnost čovječanstva na Univerzitetu u Oksfordu procjenjuju da je vjerovatnoća da ljudska vrsta izumre tokom 21. vijeka čak jedan prema šest. Ova statistika ne zasniva se na strahu, već na činjenici da smo u posljednjih sto godina stvorili potpuno nove vrste prijetnji koje u prirodi nikada ranije nisu postojale.

Prirodni rizici su tokom istorije već dokazali svoju destruktivnu moć kroz pet velikih masovnih izumiranja. Najstrašnije među njima, permsko-trijasko izumiranje od prije 252 miliona godina, obrisalo je više od 70 odsto svih živih bića na planeti. Glavni krivac bile su masovne vulkanske erupcije u Sibiru koje su oslobodile ogromne količine ugljen-dioksida, zakiselile okeane i dovele do potpunog kolapsa ekosistema.

Scena

Olivera Katarina posljednje dane provela zaboravljena od svih: Prodavala stvari da preživi

Naučnici upozoravaju da moderne klimatske promjene i sagorijevanje fosilnih goriva pumpaju ugljenik u atmosferu brzinom koja je u nekim aspektima čak i brža od one tokom permskog izumiranja. Ako se taj trend nastavi, nećemo samo svjedočiti toplijem vremenu, već potencijalnom narušavanju stabilnosti okeana i atmosfere, što bi poljoprivredu i održanje ljudske populacije učinilo nemogućim.

Pored klime, prirodne prijetnje uključuju udare velikih asteroida i erupcije supervulkana poput onog ispod parka Jeloustoun. Ipak, astronomi danas uspješno prate većinu velikih objekata u svemiru, dok se erupcije supervulkana dešavaju izuzetno rijetko, na svakih nekoliko desetina hiljada godina, što prirodne rizike čini znatno manje vjerovatnim uzrokom našeg brzog kraja u poređenju sa opasnostima koje same stvaramo.

Najveću brigu naučne zajednice danas izazivaju antropogeni rizici, odnosno opasnosti proizašle iz ljudske tehnologije. Otkriće nuklearnog oružja u dvadesetom vijeku bilo je prvi trenutak u istoriji kada je čovječanstvo u ruke dobilo moć da uništi sopstvenu civilizaciju. Rizik od nuklearnog rata ne leži samo u samim eksplozijama, već u nuklearnoj zimi koja bi uslijedila, gdje bi čađ u stratosferi blokirala sunčevu svjetlost i izazvala globalnu glad.

Društvo

Da li će danas biti kiše? Evo šta kaže prognoza

U 21. vijeku sintetička biologija i biotehnologija preuzimaju primat kao jedne od najopasnijih prijetnji. Razvoj genetike omogućava stvaranje patogena koji mogu biti znatno smrtonosniji i zarazniji od bilo kog prirodnog virusa. Bilo da je riječ o slučajnom curenju iz laboratorije ili namjernoj zloupotrebi, sintetička pandemija predstavlja rizik za koji globalni zdravstveni sistemi nemaju spreman odgovor.

Takođe, nekontrolisani razvoj vještačke opšte inteligencije predstavlja posebnu filozofsku i naučnu enigmu. Istraživači se ne plaše zlonamjerne mašine iz naučne fantastike, već scenarija u kom izuzetno sposoban inteligentan sistem dobije ciljeve koji nisu savršeno usklađeni sa ljudskim opstankom. U tom slučaju, čovječanstvo bi moglo biti uklonjeno prosto kao prepreka u ostvarivanju nekog drugog zadatka te inteligencije.

Kada se svi ovi faktori spoje, naučnici dolaze do koncepta takozvanog Velikog filtera, koji pokušava da odgovori na čuveni Fermijev paradoks i pitanje zašto još uvijek nismo pronašli tragove vanzemaljskih civilizacija u svemiru. Jedno od najprihvaćenijih objašnjenja jeste da svaka civilizacija, čim dostigne visoki nivo tehnološkog razvoja, neumitno stvara alate kojima na kraju uništi samu sebe prije nego što uspije da naseli druge zvijezde.

Auto-moto

Koliko daleko kamera za brzinu može da vas snimi?

Na kraju, naučnici naglašavaju da do izumiranja vjerovatno neće dovesti samo jedan usamljeni događaj, već lančana reakcija. Ekološki pritisci i nestašica resursa mogu izazvati političku nestabilnost, što dalje povećava rizik od ratova i upotrebe naprednih oružja, zbog čega je razumijevanje i sprečavanje ovih kaskadnih rizika ključni zadatak za opstanak naše vrste.

(Telegraf Nauka)